Krytyczne myślenie: jak rozwijać je na historii
Historia daje wiele okazji do ćwiczenia krytycznego myślenia. Pokazujemy konkretne aktywności klasowe: analizę źródeł, odróżnianie faktów od opinii, ocenę argumentów i debaty oparte na dowodach.
Matura 2027: terminy i plan przygotowań w 12 tygodni
Matura 2027 zaczyna się 4 maja. Sprawdź oficjalne terminy CKE, zasady zdawalności w Formule 2023, zmianę dotyczącą łaciny i gotowy plan ostatnich 12 tygodni.
Pisemna matura 2027 rozpoczyna się 4 maja egzaminem z języka polskiego na poziomie podstawowym. 5 maja odbędzie się matematyka na poziomie podstawowym, a 6 maja język obcy nowożytny na poziomie podstawowym. Dokładny termin przedmiotu rozszerzonego trzeba sprawdzić w harmonogramie CKE.
CKE opublikowała harmonogram egzaminów na rok szkolny 2026/2027 20 sierpnia 2026 roku. Wyniki matury w terminie głównym i dodatkowym mają zostać ogłoszone 9 lipca 2027 roku.
Najważniejsze terminy matury 2027
| Termin | Egzamin lub etap |
|---|---|
| 4 maja, godz. 9.00 | język polski, poziom podstawowy |
| 5 maja, godz. 9.00 | matematyka, poziom podstawowy |
| 6 maja, godz. 9.00 | język obcy nowożytny, poziom podstawowy |
| 7 maja, godz. 9.00 | język angielski, poziom rozszerzony i dwujęzyczny |
| 17 maja, godz. 9.00 | informatyka, poziom rozszerzony |
| 20 maja, godz. 9.00 | język polski, poziom rozszerzony |
| 7-8, 10-13, 17-22, 24-26 i 28-29 maja | część ustna z języka polskiego, według harmonogramu szkoły |
| 6-31 maja z wyłączeniami wskazanymi przez CKE | część ustna z języków, według harmonogramu szkoły |
| 1-16 czerwca | pisemny termin dodatkowy |
| 7-9 czerwca | ustny termin dodatkowy |
| 9 lipca | wyniki i świadectwa w terminie głównym i dodatkowym |
| 23 sierpnia, godz. 9.00 | pisemny egzamin poprawkowy |
| 24 sierpnia | ustny egzamin poprawkowy |
| 10 września | wyniki egzaminu poprawkowego |
Daty ustnych egzaminów są przedziałami ogólnopolskimi. Konkretny dzień i godzina wynikają z harmonogramu ustalonego w szkole.
Zasady zdawalności w Formule 2023
Zgodnie z informatorem CKE o egzaminie maturalnym w Formule 2023 zdający w 2027 roku musi:
- uzyskać co najmniej 30% punktów z każdego obowiązkowego egzaminu ustnego,
- uzyskać co najmniej 30% punktów z każdego obowiązkowego egzaminu pisemnego,
- co do zasady przystąpić do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym albo dwujęzycznym.
W 2027 roku nie obowiązuje jeszcze próg 30% z przedmiotu dodatkowego. Ma on zacząć obowiązywać od 2028 roku. Samo przystąpienie do dodatkowego egzaminu pozostaje jednak warunkiem, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach, między innymi dla części absolwentów posiadających odpowiedni dyplom zawodowy. Dlatego plan dla konkretnego ucznia trzeba zawsze sprawdzić według jego typu szkoły, deklaracji i uprawnień.
Ten artykuł dotyczy Formuły 2023. Absolwenci zdający w starszej Formule 2015 mogą podlegać innym zasadom i powinni korzystać z dokumentów CKE właściwych dla swojej formuły.
Nowość w 2027 roku: język łaciński
Od matury 2027 zdający może wybrać język łaciński na poziomie podstawowym zamiast obowiązkowego języka obcego nowożytnego w części pisemnej. W takim wariancie nie zdaje obowiązkowego ustnego egzaminu z języka obcego. Szczegółowe zasady wyboru i deklaracji opisuje informator CKE.
Nie należy mylić tej zmiany z nową formułą egzaminu wynikającą z Reforma26. Matura 2027 odbywa się nadal w Formule 2023.
Plan ostatnich 12 tygodni
Poniższy model trzeba przesunąć względem terminu konkretnego przedmiotu. Dla języka polskiego na poziomie podstawowym tydzień 12 kończy się bezpośrednio przed 4 maja, a dla późniejszego rozszerzenia cykl może trwać dłużej.
| Tydzień | Cel | Rezultat |
|---|---|---|
| 1 | pełna diagnoza | tabela umiejętności i typów błędów |
| 2 | wybór priorytetów | trzy obszary wysokiego wpływu dla klasy |
| 3 | odbudowa pierwszego fundamentu | krótki zestaw z informacją zwrotną |
| 4 | odbudowa drugiego fundamentu | zadania o rosnącej samodzielności |
| 5 | mieszanie typów zadań | uczeń rozpoznaje strategię bez podpowiedzi działu |
| 6 | zadania otwarte | jawne kryteria i poprawiona odpowiedź |
| 7 | pierwszy arkusz częściowy | analiza czasu i pomijanych warunków |
| 8 | korekta po arkuszu | ćwiczenia wynikające z błędów, nie nowy losowy zestaw |
| 9 | pełny arkusz | próba w warunkach zbliżonych do egzaminu |
| 10 | druga korekta | indywidualny cel na ostatnie dwa tygodnie |
| 11 | arkusz lub zestaw celowany | potwierdzenie, czy błąd się powtarza |
| 12 | lekkie utrwalanie | organizacja dnia, przybory i spokojne powtórki |
Pełny arkusz ma sens tylko wtedy, gdy zostaje czas na jego analizę. Dwa arkusze dokładnie omówione mogą dać więcej niż pięć wykonanych bez diagnozy.
Dla ucznia z dużymi zaległościami zachowaj dwanaście tygodni, ale ogranicz równoległe cele. W tygodniach 1-4 wybierz jeden fundament o największym znaczeniu dla danego przedmiotu, w tygodniach 5-8 łącz go z podstawowymi typami zadań, a w tygodniach 9-11 sprawdzaj przenoszenie umiejętności w krótszych częściach arkusza. Pełną próbę zaplanuj tylko wtedy, gdy jej analiza nie odbierze czasu na ukierunkowaną poprawę. Tydzień 12 nadal służy lekkiemu utrwalaniu i organizacji, a nie nadrabianiu całego materiału.
Jeżeli egzamin z wybranego przedmiotu odbywa się później niż polski podstawowy, licz tygodnie wstecz od jego daty. Nie przesuwaj jednak intensywnej pracy aż do końca sesji. Ostatnie dni przed konkretnym egzaminem przeznacz na krótkie powtórki, strategię i odpoczynek.
Po tygodniu 4 i 8 zastosuj krótkie ponowne sprawdzenie z nowym zadaniem tego samego typu. Wynik służy do zmiany planu: pozostaw fundament, który nadal blokuje rozwiązanie, albo przejdź do kolejnego celu, gdy uczeń potrafi samodzielnie użyć strategii.
Tabela diagnozy po arkuszu
| Zadanie | Umiejętność | Typ błędu | Dowód | Następne ćwiczenie |
|---|---|---|---|---|
| 3 | odczytanie polecenia | pominięty drugi warunek | brak części odpowiedzi | trzy krótkie polecenia z dwoma czasownikami |
| 8 | wiedza lub procedura | niepełny fundament | błędny pierwszy krok | przykład bazowy i natychmiastowa próba |
| 12 | argumentacja | wniosek bez uzasadnienia | brak powiązania danych | uzupełnienie zdania „wynika to z...” |
| 15 | gospodarowanie czasem | zadanie pozostawione puste | uczeń nie wrócił do oznaczenia | własny system punktów kontrolnych |
Po dwóch tygodniach wróć do podobnego zadania. Jeśli błąd nadal występuje, sama informacja zwrotna nie wystarczyła i trzeba zmienić sposób ćwiczenia.
Jeden cykl skutecznej poprawy
- Uczeń rozwiązuje zadanie bez pomocy.
- Porównuje odpowiedź z zasadami oceniania przypisanymi do tego arkusza.
- Zaznacza pierwsze miejsce, w którym rozwiązanie przestaje spełniać kryterium.
- Poprawia tylko ten fragment.
- Rozwiązuje nowe, podobne zadanie bez wzoru.
Ostatni punkt jest kluczowy. Poprawienie odpowiedzi z kluczem przed oczami nie potwierdza jeszcze samodzielnej umiejętności.
Aktywne przypominanie i powtórki rozproszone
Na początku lekcji użyj trzech krótkich pytań z różnych okresów nauki. Uczeń odpowiada bez notatek, następnie sprawdza wynik i oznacza stopień pewności. Powrót do tematu planuj na podstawie odpowiedzi, a nie wyłącznie według daty ostatniej lekcji.
Model zapisu ucznia:
| Pytanie | Odpowiedź | Pewność przed sprawdzeniem | Decyzja |
|---|---|---|---|
| pojęcie lub procedura | odpowiedź własnymi słowami | wysoka, średnia lub niska | wrócić jutro, za tydzień lub później |
To nie musi być osobna aplikacja. Wystarczy kartka, tabela w zeszycie albo szkolne narzędzie dopuszczone przez nauczyciela.
Arkusze, informatory i zasady oceniania
Do przygotowań używaj trzech różnych typów dokumentów:
| Dokument | Do czego służy |
|---|---|
| informator przedmiotowy | opisuje formę egzaminu, przykładowe zadania i zasady ogólne |
| arkusz z konkretnej sesji | pokazuje zadania rzeczywiście użyte w danym roku |
| zasady oceniania do arkusza | służą do oceny odpowiedzi z tego właśnie arkusza |
Nie oceniaj starszego arkusza według losowego klucza ani nie traktuj przykładowego zadania z informatora jako prognozy treści sesji 2027.
Informatyka na maturze 2027
Pisemny egzamin z informatyki na poziomie rozszerzonym odbędzie się 17 maja 2027 roku o godz. 9.00 i potrwa 210 minut. Zdający wybiera środowisko spośród tych, które szkoła faktycznie zapewnia. CKE wymienia między innymi aktualne wersje C/C++, Javy i Pythona oraz określone pakiety biurowe.
Komunikat CKE o egzaminie z informatyki w 2027 roku wskazuje również, że wtyczki AI generujące kod i dodatki AI w pakietach biurowych muszą być wyłączone lub odinstalowane. Uczeń powinien sprawdzić deklarowane środowisko na szkolnym komputerze przed egzaminem, a nie zakładać, że konfiguracja domowa będzie dostępna.
Planowanie w Agendzie
W kalendarzu wpisz oficjalne terminy egzaminów, a pod nimi zadania przygotowawcze: diagnozę, omówienie, poprawę i ponowną próbę. Dla każdego przedmiotu utwórz oddzielny cykl, ponieważ termin rozszerzenia może przypadać kilka lub kilkanaście dni po egzaminach podstawowych.
Przykładowy wpis:
| Pole | Treść |
|---|---|
| termin | 9 marca, arkusz diagnostyczny |
| rezultat | tabela typów błędów dla klasy |
| kolejne działanie | 11 marca, wybór trzech priorytetów |
| źródło zasad | arkusz i zasady oceniania z tej samej sesji CKE |
Lista kontrolna nauczyciela
- plan dotyczy właściwej formuły matury,
- terminy pochodzą z komunikatu CKE z 20 sierpnia 2026,
- uczniowie znają warunek 30% dla przedmiotów obowiązkowych,
- nie przedstawiam progu 30% z rozszerzenia jako obowiązującego w 2027,
- starsze arkusze są połączone z właściwymi zasadami oceniania,
- każda próba prowadzi do konkretnego następnego ćwiczenia,
- terminy ustne są potwierdzone w harmonogramie szkoły.
W „Przygotuj Lekcje” możesz stworzyć szkic zestawu diagnostycznego, kartę aktywnego przypominania albo plan powtórek. Każde zadanie porównaj z aktualnym informatorem, a rozwiązanie sprawdź przed przekazaniem uczniom.
Źródła oficjalne
- Harmonogram matury 2027, CKE
- Informator ogólny o maturze w Formule 2023, CKE
- Informacje i komunikaty CKE dla matury 2027
- Komunikat o egzaminie z informatyki w 2027 roku, CKE
Terminy, zasady i linki były sprawdzone 25 sierpnia 2026 roku.
Blog
