Od 1 września 2026 nowa podstawa obejmuje wszystkie dzieci w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych i innych formach wychowania przedszkolnego. Zobacz najważniejsze zmiany oraz praktyczny plan przygotowania sali i zajęć.
Od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego obejmuje wszystkie dzieci w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych formach wychowania przedszkolnego. Nie jest wdrażana rocznikami, tak jak podstawa szkolna. Cała placówka pracuje według nowego dokumentu od początku roku szkolnego 2026/2027.
Podstawą prawną jest rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 roku, Dz.U. 2026 poz. 378. Harmonogram potwierdza również oficjalny komunikat MEN o Reformie26.
| Miejsce wychowania przedszkolnego | Dokument od 1 września 2026 |
|---|---|
| przedszkole publiczne lub niepubliczne | nowa podstawa programowa |
| oddział przedszkolny w szkole podstawowej | nowa podstawa programowa |
| inna forma wychowania przedszkolnego | nowa podstawa programowa |
| grupa dzieci młodszych i starszych | ten sam nowy dokument, zadania dostosowane do rozwoju dzieci |
To odróżnia przedszkole od klas I-III szkoły podstawowej. W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa szkolna obejmuje tylko klasę I, co szczegółowo wyjaśniamy w artykule podstawa programowa klas 1-3.
Nowa podstawa nie sprowadza przygotowania do szkoły do sprawdzenia, czy dziecko opanowało zestaw czynności. Placówka ma tworzyć środowisko, w którym dziecko może działać, wybierać, próbować, popełniać błędy i wracać do zadania z pomocą dorosłego.
Poradnik Ośrodka Rozwoju Edukacji opisuje tę zmianę jako przejście od „gotowości dziecka” do „gotowości przedszkola”. W praktyce nauczyciel sprawdza nie tylko postęp dziecka, lecz także dostępność materiałów, układ przestrzeni, możliwość samodzielnego wyboru i jakość relacji w grupie.
Planowanie obejmuje dziewięć powiązanych obszarów:
Nie trzeba każdego dnia organizować dziewięciu osobnych bloków. Jedno doświadczenie może łączyć kilka obszarów, jeżeli każde działanie ma czytelny sens. Budowanie schronienia dla owadów może rozwijać obserwację przyrodniczą, mierzenie, współpracę, planowanie techniczne i opowiadanie o kolejnych etapach pracy.
Nowością jest wskazanie 11 obowiązkowych doświadczeń przedszkolaka. Nie są to karty pracy ani jednorazowe pokazy prowadzone przez nauczyciela. To złożone działania, w których dziecko uczestniczy, podejmuje decyzje, sprawdza rozwiązania i widzi rezultat.
Przy planowaniu doświadczenia warto odpowiedzieć na cztery pytania:
| Pytanie | Przykład odpowiedzi |
|---|---|
| Co dziecko zrobi samodzielnie? | wybierze materiał i zbuduje prosty pojemnik na nasiona |
| Jaki problem rozwiąże? | jak utrzymać wilgoć bez zalania rośliny |
| Co będzie można zaobserwować? | dziecko porównuje dwa rozwiązania i poprawia jedno z nich |
| Jak nauczyciel udokumentuje proces? | krótka notatka obserwacyjna i zdjęcie kolejnych etapów pracy |
Pełną listę oraz warunki realizacji trzeba sprawdzić w załączniku do rozporządzenia. Materiał pomocniczy nie zastępuje oficjalnego dokumentu.
Środowisko jest w poradniku ORE określane jako „trzeci nauczyciel”. Nie oznacza to kosztownej przebudowy sali. Chodzi o to, czy dzieci rzeczywiście mogą korzystać z materiałów, odkładać je na miejsce i wracać do rozpoczętej pracy.
Przed początkiem roku sprawdź:
Temat: Jak zatrzymać wodę dla rośliny na czas weekendu?
| Etap | Działanie dzieci | Rola nauczyciela |
|---|---|---|
| rozpoznanie problemu | oglądają dwie rośliny i mówią, czego mogą potrzebować | porządkuje pytania, nie podaje rozwiązania |
| projektowanie | wybierają pojemnik, sznurek, podłoże lub inne dostępne materiały | przypomina zasady bezpieczeństwa |
| próba | budują i obserwują przepływ wody | pomaga ustalić, co warto mierzyć lub porównać |
| poprawa | zmieniają jeden element rozwiązania | pyta, dlaczego dokonali zmiany |
| opowieść | pokazują kolejne etapy innej grupie | zapisuje wypowiedzi i obserwacje dzieci |
To przykład dydaktyczny. Przed realizacją trzeba dopasować materiały, poziom samodzielności i zasady bezpieczeństwa do wieku oraz potrzeb grupy.
Obserwacja nie powinna opierać się wyłącznie na tym, czy dziecko wykonało pracę zgodnie ze wzorem. Warto zapisywać, jak rozpoczyna zadanie, czy prosi o pomoc, jak reaguje na błąd, czy potrafi wyjaśnić swój wybór i czy wraca do wcześniejszego pomysłu.
Zamiast ogólnego „świetnie” można powiedzieć:
Zauważyłaś, że woda wypływa za szybko. Zmieniłaś grubość sznurka i sprawdziłaś rozwiązanie jeszcze raz.
Taka informacja nazywa strategię dziecka. Pomaga budować samodzielność bez uzależniania pracy od aprobaty dorosłego.
| Krok | Rezultat pracy zespołu |
|---|---|
| 1. Przeczytajcie pełny załącznik | wspólna lista pojęć i pytań wymagających wyjaśnienia |
| 2. Zmapujcie dziewięć obszarów | wskazanie, gdzie już są obecne w codziennej pracy |
| 3. Rozpiszcie 11 doświadczeń | kalendarz możliwości, nie sztywny plan pokazów |
| 4. Sprawdźcie przestrzeń | lista małych zmian w dostępności materiałów |
| 5. Ustalcie obserwację | krótki wspólny format notatki o procesie dziecka |
| 6. Zaplanujcie przegląd | termin omówienia pierwszych doświadczeń po wdrożeniu |
Ogólny harmonogram reformy oraz powiązania między przedszkolem, klasą I i klasą IV opisuje artykuł podstawa programowa 2026.
Nie. Od 1 września 2026 roku obejmuje wszystkie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego w placówkach wskazanych w rozporządzeniu.
Nie. Trzeba sprawdzić, czy dają dzieciom możliwość działania, wyboru, współpracy i poprawiania własnych rozwiązań. Sama atrakcyjność materiału nie potwierdza jego zgodności z nową podstawą.
Nie. Rezultatem może być konstrukcja, obserwacja, wspólna decyzja, opowieść, zmiana sposobu działania albo rozwiązanie praktycznego problemu.
Stan prawny i linki sprawdzono 29 sierpnia 2026 roku. Przy przygotowaniu programu placówki korzystaj z pełnego tekstu rozporządzenia i aktualnych dokumentów przyjętych w przedszkolu.
Blog
