Nowa podstawa programowa klasy 4 w 2026: przedmioty i zmiany
Klasa IV jako pierwszy rocznik drugiego etapu przechodzi na nową podstawę od września 2026. Sprawdź nowe przedmioty, tygodniowy wymiar godzin i listę decyzji potrzebnych do przygotowania pracy nauczyciela.
P
Zespół Przygotuj Lekcje
6 min czytania
Klasa 4
Podstawa programowa
Reforma26
Od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa obejmuje klasę IV szkoły podstawowej. Klasy V-VIII w roku szkolnym 2026/2027 co do zasady pozostają jeszcze przy dotychczasowej podstawie, z wyjątkami wskazanymi w przepisach. Nauczyciel uczący ten sam przedmiot w klasie IV i V może więc równolegle pracować według dwóch różnych dokumentów.
dotychczasowa podstawa i plan przejściowy właściwy dla rocznika
VI
dotychczasowa podstawa i plan przejściowy właściwy dla rocznika
VII
dotychczasowa podstawa i plan przejściowy właściwy dla rocznika
VIII
dotychczasowa podstawa z wyjątkami przedmiotowymi wskazanymi w rozporządzeniu
Nie należy więc kopiować rozkładu materiału klasy IV do klasy V tylko dlatego, że oba roczniki należą do drugiego etapu edukacyjnego. Pełny harmonogram wdrażania opisuje artykuł podstawa programowa 2026.
Najważniejsze zmiany przedmiotowe w klasie IV
Dwie najbardziej widoczne zmiany to rozszerzona przyroda oraz zajęcia praktyczno-techniczne.
Przedmiot
Wymiar w klasie IV
Organizacja
przyroda
3 godziny tygodniowo
co najmniej 2 godziny powinny tworzyć blok
zajęcia praktyczno-techniczne
2 godziny tygodniowo
zajęcia zestawia się w bloku 2-godzinnym
Przyroda łączy elementy biologii, geografii, chemii i fizyki. Ma być oparta na obserwacji, doświadczeniu, badaniu lokalnego środowiska oraz wnioskowaniu. Więcej przykładów znajduje się w przewodniku przyroda w klasach 4-6 od 2026.
Zajęcia praktyczno-techniczne zastępują technikę i zwiększają udział realnej pracy projektowej. Szczegółowe konsekwencje dla pracowni, bezpieczeństwa i oceniania opisuje artykuł zajęcia praktyczno-techniczne od 2026.
Ile godzin ma klasa IV
Nowy ramowy plan przewiduje w klasie IV 27 godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych i zajęć z wychowawcą tygodniowo. Do tej liczby nie należy automatycznie doliczać religii lub etyki ani zajęć organizowanych na podstawie odrębnych przepisów.
Nowa podstawa mocniej łączy wiedzę z działaniem. Nie wystarczy jednak dodać do każdej lekcji pracy w grupach albo nazwać zadanie projektem. Punktem wyjścia nadal jest cel wynikający z właściwego dokumentu.
Praktyczna kolejność planowania:
Otwórz część podstawy dla swojego przedmiotu i klasy IV.
Wybierz cel oraz wymagania potrzebne do jego osiągnięcia.
Zapisz, co uczeń zrobi, aby pokazać rozumienie.
Zaplanuj sytuację, w której uczeń użyje wiedzy, a nie tylko ją odtworzy.
Określ dowód uczenia się i sposób informacji zwrotnej.
Dopiero potem dobierz podręcznik, kartę pracy, doświadczenie lub narzędzie cyfrowe.
Przykład jednego problemu dla kilku przedmiotów
Problem: Jak ograniczyć przegrzewanie się szkolnego podwórka?
Przedmiot
Możliwe działanie uczniów
Dowód uczenia się
przyroda
pomiar temperatury w kilku miejscach i porównanie warunków
tabela obserwacji i wniosek oparty na danych
matematyka
uporządkowanie pomiarów i obliczenie różnic
poprawne porównanie wartości
język polski
przygotowanie krótkiego uzasadnienia proponowanej zmiany
argument z odwołaniem do wyników
informatyka
uporządkowanie danych w prostym arkuszu lub tabeli
czytelna prezentacja danych
zajęcia praktyczno-techniczne
wykonanie modelu zadaszenia lub innego rozwiązania
prototyp i opis poprawki po próbie
To nie oznacza, że wszystkie lekcje muszą odbyć się jednocześnie. Nauczyciele mogą uzgodnić wspólny problem i zachować własne cele przedmiotowe.
Jak nie pomylić dokumentów klasy IV i V
Element materiału
Co sprawdzić
tytuł pliku
czy wskazuje klasę i rok szkolny
wymaganie
czy pochodzi z nowej podstawy klasy IV
liczba godzin
czy odpowiada nowemu planowi, a nie planowi przejściowemu klasy V
kolejność treści
czy wynika z programu wybranego dla właściwego rocznika
data weryfikacji
czy materiał sprawdzono po publikacji aktualnych rozporządzeń
Najprościej prowadzić dwa osobne foldery lub dwie wersje rozkładu materiału. Wspólne ćwiczenie może pozostać takie samo, ale jego cel i miejsce w programie trzeba przypisać osobno.
Tydzień projektowy w 2026/2027
W roku szkolnym 2026/2027 szkoła może zorganizować tydzień projektowy w klasach IV-VIII, ale jest to jeszcze rozwiązanie dobrowolne. Obowiązkowe wdrażanie zaczyna się później według harmonogramu z rozporządzenia o ramowych planach.
Jeżeli szkoła decyduje się na pilotaż, warto przed rozpoczęciem ustalić:
wspólny problem i końcowy rezultat,
przedmiotowe cele każdego nauczyciela,
sposób dokumentowania pracy uczniów,
zasady używania narzędzi i materiałów,
kryteria informacji zwrotnej,
czas na poprawę rozwiązania po pierwszej próbie.
Lista kontrolna nauczyciela klasy IV
korzystam z nowej podstawy właściwej dla klasy IV,
rozkład materiału wskazuje rok szkolny 2026/2027,
nie przenoszę automatycznie wymagań do klasy V,
przyroda i zajęcia praktyczno-techniczne mają właściwy wymiar godzin,
moje zadania prowadzą do obserwowalnego działania ucznia,
materiały zawierają datę ostatniej weryfikacji,
linkuję zespół do pełnych aktów, a nie tylko do omówień.
Najczęstsze pytania
Czy od września 2026 nowa podstawa obejmuje również klasę V?
Nie. W pierwszym roku szkolnym drugi etap zaczyna wdrażanie od klasy IV. Klasa V przechodzi na nową podstawę w kolejnym roku.
Czy przyroda zastępuje w klasie IV biologię i geografię?
W nowym planie klasy IV realizowana jest przyroda. Biologia i geografia pojawiają się później zgodnie z tabelą dla klas IV-VIII.
Stan prawny i linki sprawdzono 29 sierpnia 2026 roku. Szkolny plan nauczania może zawierać dodatkowe zajęcia i rozwiązania organizacyjne, dlatego przed ułożeniem tygodniowego rozkładu trzeba sprawdzić również dokumenty własnej szkoły.