Dyktanda dla klasy 4: osiem tekstów, ćwiczenia i dwa PDF
Osiem autorskich dyktand dla klasy 4: ó, rz, ż, ch i h, pisownia nie, wielka litera, -ji i -ii, ą i ę. Ćwiczenia, odpowiedzi, wersja z lukami i dwa PDF.
Opowiadanie, tekst popularnonaukowy o bobrach i regulamin konkursu dla klasy 4. 24 pytania zamknięte i otwarte, klucz odpowiedzi i dwa bezpłatne PDF.

W klasie 4 uczniowie czytają dłuższe teksty i różne ich rodzaje. Ten zestaw zawiera trzy autorskie teksty: opowiadanie, tekst popularnonaukowy i regulamin. Do każdego przygotowaliśmy osiem pytań: o informacje podane wprost, o znaczenie słów, o wnioski i o postępowanie bohaterów. Klucz odpowiedzi jest w osobnym pliku.
Materiały są bezpłatne i dostępne bez konta. Każdy tekst wystarczy na jedną lekcję albo na część lekcji z omówieniem.
| Typ pytania | Przykład z zestawu | Co obserwujesz |
|---|---|---|
| informacja podana wprost | Ile lat miał rower dziadka? | czy uczeń odnajduje fakt w tekście |
| znaczenie wyrazu w kontekście | Co oznacza słowo „żeremie”? | czy wykorzystuje otoczenie wyrazu |
| wniosek | Dlaczego Kuba zamilkł? | czy łączy kilka informacji |
| ocena postępowania bohatera | Czy Kuba postąpił słusznie? | czy uzasadnia opinię przykładem |
| tekst użytkowy | Czy zdjęcie wysłane 21 listopada weźmie udział w konkursie? | czy uważnie czyta warunki i daty |
Pytania odpowiadają wymaganiom podstawy programowej języka polskiego dla klas IV–VI. Uczeń między innymi określa elementy świata przedstawionego oraz porównuje i ocenia postępowanie bohaterów, także w odniesieniu do własnych doświadczeń (Dz.U. 2026 poz. 378, część „Odbiór tekstów kultury”).
Wybierz temat związany z lekturą lub innym przedmiotem.
Sprawdź fakty w tekście, długość i klucz odpowiedzi przed lekcją.
Kuba od tygodnia namawiał rodziców na nowy rower. Jego stary był za mały, a koledzy jeździli już na prawdziwych górskich maszynach. Pewnego dnia dziadek zaprowadził go do garażu i zdjął plandekę z czegoś dużego.
– To mój rower z czasów, gdy chodziłem do szkoły – powiedział. – Ma czterdzieści lat, ale może jeszcze trochę pojeździć.
Kuba spojrzał na wyblakłą ramę i zardzewiały dzwonek. Nie chciał sprawić dziadkowi przykrości, więc tylko kiwnął głową. W duchu pomyślał, że wszyscy będą się z niego śmiać.
Przez cały weekend czyścili rower razem. Dziadek pokazał wnukowi, jak wymienić dętkę, naoliwić łańcuch i ustawić hamulce. Kuba był zaskoczony, że tyle rzeczy da się naprawić samemu. Na koniec pomalowali błotniki na zielono.
W poniedziałek Kuba przyjechał do szkoły na odnowionym rowerze. Kilku chłopców podeszło bliżej.
– Gdzie taki kupiłeś? – zapytał Tomek.
Kuba już otwierał usta, żeby powiedzieć, że to nic takiego. Zamilkł jednak i uśmiechnął się.
– Nie kupiłem. Naprawiłem go z dziadkiem. Jak chcesz, pokażę ci, jak się wymienia dętkę.
Bóbr europejski to największy gryzoń żyjący w Europie. Dorosłe zwierzę może ważyć ponad dwadzieścia kilogramów. Bóbr ma gęste futro, które nie przemaka, oraz szeroki, płaski ogon pokryty łuską. W wodzie ogon służy mu jak ster, a uderzenie nim o powierzchnię wody ostrzega inne bobry przed niebezpieczeństwem.
Siekacze bobra rosną przez całe życie i mają pomarańczowy kolor. Zwierzę ściera je, gdy ścina drzewa i obgryza gałęzie. Bóbr jest roślinożercą: zjada korę, młode pędy i rośliny wodne.
Bobry są nazywane inżynierami przyrody. Budują tamy z gałęzi, kamieni i mułu, które podnoszą poziom wody w strumieniu. Mieszkają w żeremiach, czyli kopcach z gałęzi i błota, albo w norach wykopanych w brzegu. Wejście do kryjówki znajduje się pod wodą, dlatego drapieżnikom trudno się do niej dostać.
Bobry są najbardziej aktywne o zmierzchu i w nocy. Kilkadziesiąt lat temu było ich w Polsce bardzo mało. Dzięki ochronie gatunku znów żyją nad wieloma rzekami i jeziorami. Ich tamy tworzą rozlewiska, w których schronienie znajdują ryby, płazy i ptaki. Czasem jednak zalewają pola lub drogi, dlatego ludzie muszą szukać sposobów, by żyć z bobrami w zgodzie.
Konkurs jest przeznaczony dla uczniów klas IV–VI naszej szkoły.
Każdy uczestnik może zgłosić najwyżej dwa zdjęcia.
Zdjęcia muszą przedstawiać jesień w naszej miejscowości i być wykonane samodzielnie.
Zdjęcia w formie elektronicznej należy przesłać do 20 listopada do godziny 15.00 na adres podany przez wychowawcę.
Do zgłoszenia trzeba dołączyć tytuł zdjęcia oraz imię, nazwisko i klasę autora.
Zdjęcia oceni jury złożone z nauczyciela plastyki, bibliotekarki i przedstawiciela samorządu uczniowskiego.
Wyniki zostaną ogłoszone 27 listopada na apelu. Najlepsze prace zostaną pokazane na wystawie w bibliotece.
Kto może wziąć udział w konkursie?
Ile zdjęć może zgłosić jeden uczestnik?
Czy zdjęcie wysłane 21 listopada weźmie udział w konkursie? Uzasadnij.
Ola zgłosiła zdjęcie lasu, które znalazła w internecie. Który punkt regulaminu złamała?
Jakie trzy informacje trzeba dołączyć do zdjęcia, oprócz tytułu?
Kto wybierze najlepsze zdjęcia?
Gdzie uczniowie zobaczą nagrodzone prace?
Czy z regulaminu wiadomo, jakie nagrody otrzymają zwycięzcy? Wyjaśnij.
| Nr | Odpowiedź | Kryterium |
|---|---|---|
| 1 | czterdzieści lat | fakt z tekstu |
| 2 | że wszyscy będą się z niego śmiać | fakt z tekstu |
| 3 | wymiana dętki, naoliwienie łańcucha, ustawienie hamulców | trzy czynności |
| 4 | nie chciał sprawić dziadkowi przykrości | przyczyna podana w tekście |
| 5 | pomyślał, ale nie powiedział tego na głos | znaczenie w kontekście |
| 6 | zmienił zdanie: postanowił powiedzieć prawdę i być dumnym z pracy z dziadkiem | wniosek z zachowania bohatera |
| 7 | na początku wstydził się roweru, na końcu był z niego dumny | porównanie początku i końca |
| 8 | odpowiedź otwarta, np. tak, bo nie chciał zranić dziadka; albo nie, bo mógł grzecznie powiedzieć, czego się obawia | stanowisko i uzasadnienie |
| 9 | pomarańczowe | fakt z tekstu |
| 10 | jak ster w wodzie; do ostrzegania innych bobrów | dwa przykłady |
| 11 | kopiec z gałęzi i błota, w którym mieszkają bobry | wskazanie zdania z „czyli” |
| 12 | drapieżnikom trudno się do niej dostać | przyczyna z tekstu |
| 13 | fałsz, bóbr jest roślinożercą | uzasadnienie z tekstu |
| 14 | fałsz, najbardziej aktywny jest o zmierzchu i w nocy | uzasadnienie z tekstu |
| 15 | budują tamy, które zmieniają poziom wody | wniosek z akapitu |
| 16 | korzyść: schronienie dla ryb, płazów i ptaków; szkoda: zalewanie pól lub dróg | po jednym przykładzie |
| 17 | uczniowie klas IV–VI tej szkoły | punkt 1 |
| 18 | najwyżej dwa | punkt 2 |
| 19 | nie, termin minął 20 listopada o 15.00 | porównanie dat |
| 20 | punkt 3: zdjęcie musi być wykonane samodzielnie | wskazanie punktu |
| 21 | imię, nazwisko i klasa autora | punkt 5 |
| 22 | jury: nauczyciel plastyki, bibliotekarka i przedstawiciel samorządu | punkt 6 |
| 23 | na wystawie w bibliotece | punkt 7 |
| 24 | nie, regulamin nie mówi o nagrodach | rozpoznanie braku informacji |
Zacznij od pytań, w których klasa najczęściej się myli. Jeśli trudność sprawiają pytania 6 i 7, ćwiczcie wnioskowanie z zachowania bohatera: uczniowie wskazują zdanie, z którego wynika ich odpowiedź. Jeśli kłopot jest z pytaniami 19 i 24, wróćcie do tekstów użytkowych i ćwiczcie odpowiedź „tego nie wiemy” z uzasadnieniem.
W pytaniu 8 nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Oceniaj, czy uczeń zajął stanowisko i podał przynajmniej jeden argument związany z tekstem. Możesz wykorzystać je jako wstęp do krótkiej rozmowy o tym, jak mówić prawdę, nie raniąc innych.
Nie łącz automatycznie oceny rozumienia z ortografią. Do ćwiczeń pisowni w tej samej klasie wykorzystaj dyktanda dla klasy 4.
Jeśli część klasy potrzebuje łatwiejszego materiału, sięgnij po czytanie ze zrozumieniem dla klasy 3, a dla szybszych czytelników po zestaw dla klasy 5. Liczbę godzin języka polskiego i zasadę dwugodzinnego bloku w klasie 4 opisuje artykuł ramowy plan nauczania klasy 4.
Potrzebujesz tekstu związanego z lekturą lub tematem z innego przedmiotu? Przygotuj Lekcje przygotuje edytowalny szkic tekstu z pytaniami i kluczem odpowiedzi. Przed lekcją sprawdź fakty, długość tekstu i odpowiedzi.
Bezpłatna wersja
Wybierz temat związany z lekturą lub innym przedmiotem. Sprawdź fakty w tekście, długość i klucz odpowiedzi przed lekcją.
Sposób, w jaki wasze narzędzie zbudowało lekcję, wydał mi się prosty, jasny, precyzyjny.