Przejdź do treści

Dyktanda dla klasy 7: osiem tekstów, sprawdzian i dwa PDF

Osiem autorskich dyktand dla klasy 7 według zasad pisowni z 2026 roku: wyrazy nieodmienne, imiesłowy i pisownia nie, przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania, przytaczanie cudzych wypowiedzi, wielka litera i wyrazy zapożyczone. Wersja z lukami, sprawdzian i odpowiedzi.

Nauczycielka czyta tekst dyktanda w szkolnej bibliotece, a czworo uczniów klasy 7 pisze przy wspólnym stole; na półkach stoją książki, kolby z pracowni chemicznej, muszle, model żaglówki, bryłka bursztynu, szklane wazony oraz plecak, buty turystyczne i kompas.

Szukasz dyktanda dla klasy 7 do wydrukowania? Ten zestaw zawiera osiem autorskich tekstów po 55–69 słów. Ćwiczą trudności, które podstawa programowa przewiduje dla klas 7 i 8: pisownię wyrazów nieodmiennych, imiesłowy i pisownię nie z imiesłowami, przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania oraz przytaczanie cudzych wypowiedzi. Do tego dochodzą wielka litera w nazwach geograficznych i nazwach mieszkańców, wyrazy zapożyczone i powtórka ó, rz, ż, ch i h w trudniejszych wyrazach. Każdy tekst ma wersję z lukami, ćwiczenie, odpowiedzi z numerem punktu lub rozdziału w zasadach Rady Języka Polskiego i zadanie powtórkowe. Ostatni tekst to dyktando sprawdzające ze wszystkich zasad, a pod tekstami znajdziesz sprawdzian z kluczem. Teksty uwzględniają zasady pisowni obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Dyktanda do druku według klas: klasa 2 · klasa 3 · klasa 4 · klasa 5 · klasa 6 · klasa 7 · klasa 8 · wszystkie dyktanda do druku (PDF)

Pobierz dwa pliki PDF

Pliki są bezpłatne i dostępne bez konta. Wersja ucznia nie zawiera odpowiedzi. W tygodniach 1, 2, 4 i 5 uczeń podkreśla jeden z zapisów w nawiasie, w tygodniu 3 wstawia przecinki do tekstu, w którym ich brakuje, a w tygodniach 6 i 7 uzupełnia brakujące litery. W dyktandzie sprawdzającym z tygodnia 8 występują luki obu rodzajów.

Podgląd zestawu: tabela zasad pisowni dla klasy 7 z przykładami z dyktand i początek dyktanda „Pierwsza lekcja chemii” z podkreślonym wyrazem do przygotowania

Posłuchaj i napisz dyktando

Przygotuj kartkę. Posłuchaj całego tekstu, a potem kolejnych zdań. Po każdym zdaniu odtwarzacz zatrzyma się, żeby dać Ci czas na pisanie. Znaki interpunkcyjne nie są odczytywane.

Gotowe do słuchania.

Pokaż tekst i wyjaśnienie pisowni

Na pierwszą lekcję chemii czekaliśmy od dawna. Pani weszła do pracowni po cichu i od razu postawiła na stole kolbę z wodą. Wrzuciła do niej kilka ciemnych kryształków. Wkrótce woda zmieniła kolor. Nikt nie wiedział na pewno, jak to się stało. Przede wszystkim mieliśmy uważnie patrzeć i zapisywać obserwacje. Po lekcji odstawiliśmy kolbę z powrotem do szafy. Nazajutrz pani wyjaśniła nam to doświadczenie pomału, krok po kroku.

od dawna, po cichu, od razu, na pewno, przede wszystkim, z powrotem (wyrażenia przyimkowe: osobno, zasady RJP 4.4 pkt 1); wkrótce, nazajutrz, pomału (dawne wyrażenia przyimkowe, dziś samodzielne przysłówki: łącznie, 4.4 pkt 2). Wyrażenie krok po kroku też piszemy osobno.

Głos syntetyczny w języku polskim. Aby nie zobaczyć odpowiedzi, korzystaj z odtwarzacza przed czytaniem tekstów poniżej.

Jakie zasady ortografii i interpunkcji obowiązują w klasie 7

W roku szkolnym 2026/2027 klasa VII realizuje dotychczasową podstawę programową. Nowa podstawa obejmuje w tym roku klasy I i IV, a w kolejnych latach kolejne klasy, czyli klasę VII w roku szkolnym 2029/2030 (Dz.U. 2026 poz. 378, § 4 ust. 1 pkt 1, w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 958). W dotychczasowej podstawie uczeń klas VII i VIII spełnia wymagania z klas IV–VI. W dziale „Ortografia i interpunkcja” zna ponadto zasady pisowni wyrazów nieodmiennych i pisowni partykuły „nie” z różnymi częściami mowy oraz poprawnie przytacza cudze wypowiedzi (Dz.U. 2024 poz. 996, język polski, klasy VII i VIII). W tych samych klasach poprawnie stosuje imiesłowowy równoważnik zdania, odróżnia mowę zależną od niezależnej i przekształca jedną w drugą (II.1 pkt 6) oraz rozpoznaje wyrazy rodzime i zapożyczone. Te wymagania są wspólne dla klas VII i VIII, więc podstawa nie dzieli ich między klasy. W tym zestawie klasa 7 poznaje imiesłowy, przytaczanie i wyrazy nieodmienne, a dyktanda dla klasy 8 wracają do tych reguł w trudniejszych przypadkach przed egzaminem.

Same reguły pisowni ustala Rada Języka Polskiego. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują jej nowe Zasady pisowni i interpunkcji polskiej. W odpowiedziach do każdego tekstu podajemy numer punktu z tego dokumentu, a gdy reguła obejmuje kilka punktów, numer rozdziału, żeby uczeń mógł sam sprawdzić regułę. Tabela pokazuje reguły z zestawu, rozdziały zasad i tygodnie, w których je ćwiczysz:

ZasadaPrzykłady z dyktandRozdział zasad RJPTydzień
wyrazy nieodmienne: pisownia łączna i rozdzielnapo cichu, od razu, wkrótce, nazajutrz4.41, 8
imiesłowy i pisownia nie z imiesłowaminieposprzątane, nie czekając, wcale nie zmęczony4.9.1 i 4.9.22, 8
przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdaniaPisząc, pilnowałam; Jedząc śniadanie, przeglądałam12.1.23, 8
przytaczanie cudzych wypowiedzipowiedziała: „Do szkoły chodziłam pieszo przez las”; Dodała, że11.2, 12.1.1, 17 i 204, 8
wielka i mała literaGdańszczanie, Fontanna Neptuna, Morze Bałtyckie, maj8.1.2 i 8.25, 8
wyrazy zapożyczonekolaż, audycji, biografii, melodii, kompozytor2.3.2, 3.3–3.56, 8
ó i u, rz i ż, ch i hskórzany, rozżarzony, chrząszcz, huta2.2, 3.5 i 3.67, 8

Część tych reguł zmieniła się 1 stycznia 2026 r.:

ZasadaDawniej w podręcznikachOd 2026 roku
Nie z imiesłowem przymiotnikowymczasem osobno, zależnie od znaczeniałącznie: niepodlewany od tygodnia, niezauważony wcześniej (osobno między innymi w przeciwstawieniu i po wyrazie wcale)
Nazwy mieszkańców miastgdańszczanie, krakowianieGdańszczanie, Krakowianie
Nazwy obiektów, np. fontann i pomnikówfontanna NeptunaFontanna Neptuna (wyraz ulica nadal małą literą)

Jeśli uczniowie uczyli się ze starszego podręcznika lub słownika, omów te różnice przed dyktandem. Przy ocenie pamiętaj, że uczeń mógł nauczyć się dawnej zasady.

Osiem tygodni pracy

TydzieńTekstGłówny celLiczba słów
1Pierwsza lekcja chemiipisownia wyrazów nieodmiennych: wyrażenia przyimkowe pisane osobno i przysłówki powstałe z dawnych wyrażeń przyimkowych pisane łącznie67
2Porządki po wycieczceimiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe oraz pisownia nie z imiesłowami według zasad z 2026 roku: łącznie z przymiotnikowymi, osobno z przysłówkowymi, w przeciwstawieniu i po wyrazie wcale59
3Poranek przed sprawdzianemprzecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania: na początku, w środku i na końcu zdania, imiesłowy zakończone na -ąc, -wszy i -łszy oraz brak przecinka przed i55
4Wywiad z babciąprzytaczanie cudzych wypowiedzi: dwukropek i cudzysłów w mowie niezależnej, kropka po cudzysłowie, pytanie w cudzysłowie oraz przecinek w mowie zależnej59
5Nad Zatoką Gdańskąwielka i mała litera: nazwy geograficzne, nazwy obiektów, nazwy mieszkańców miast i regionów, nazwy państw, miesiące i przymiotniki od nazw własnych62
6Szkolny podcastpisownia wyrazów zapożyczonych: zakończenie -aż, -ji i -ii w odmianie, i zamiast j oraz połączenia om i en przed spółgłoską57
7W hucie szkłaó i u, rz i ż, ch i h w trudniejszych wyrazach: wymiana głosek, rz po spółgłoskach, zż na granicy przedrostka i rdzenia oraz wyrazy niewymienne62
8Rajd na koniec rokudyktando sprawdzające ze wszystkich zasad z tygodni 1–769

Kolejność jest propozycją. Tydzień 1 pasuje na początek roku, bo wyrazy nieodmienne pojawiają się w każdym tekście. Tygodnie 2 i 3 tworzą parę: najpierw imiesłowy i pisownia nie, potem przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania. Tydzień 4 wykorzystaj wtedy, gdy klasa omawia mowę zależną i niezależną. Zapis dialogu z myślnikami opisuje osobny artykuł zapis dialogu. Tygodnie 5–7 przesuwaj zgodnie ze swoim rozkładem materiału. Dyktando sprawdzające z tygodnia 8 przeprowadź pod koniec roku, po pracy ze wszystkimi wcześniejszymi tekstami. W tygodniu 8 nie omawiaj wcześniej słów z dyktanda.

Jak przeprowadzić dyktando w klasie 7

  1. Przygotowanie (5 minut). Omów słowa tygodnia i regułę. Uczniowie wykonują ćwiczenie z wersji uczniowskiej.
  2. Dyktando (10–15 minut). Przeczytaj cały tekst, potem dyktuj fragmentami. Na koniec przeczytaj tekst jeszcze raz i daj trzy minuty na sprawdzenie.
  3. Przecinki i cudzysłowy. Nie podawaj przecinków, dwukropków ani cudzysłowów: uczeń stawia je sam. W tygodniach 4 i 8 przed przytoczeniem zrób krótką pauzę i czytaj je wyraźną intonacją, żeby uczeń usłyszał, gdzie zaczyna się cudza wypowiedź.
  4. Wersja z lukami. Uczniom, którzy potrzebują wsparcia, rozdaj tekst z lukami lub z wyborem zapisu. Uzupełniają go, gdy czytasz.
  5. Omówienie. Poproś o uzasadnienie trzech zapisów. Uczeń podaje regułę, a jeśli potrafi, także numer punktu z zasad RJP.

W dyktandzie sprawdzającym licz błędy ortograficzne i interpunkcyjne osobno. Od razu zobaczysz, do której reguły wrócić z całą klasą, a do której z pojedynczymi uczniami. Na egzaminie ósmoklasisty ortografię i interpunkcję ocenia się w wypracowaniu osobno, więc warto, żeby uczniowie znali ten podział już w klasie 7.

Teksty dyktand tydzień po tygodniu

Tydzień 1. Pierwsza lekcja chemii

Cel: pisownia wyrazów nieodmiennych: wyrażenia przyimkowe pisane osobno i przysłówki powstałe z dawnych wyrażeń przyimkowych pisane łącznie. Słowa do przygotowania: od dawna, po cichu, od razu, wkrótce, na pewno, przede wszystkim, z powrotem, nazajutrz, pomału.

Tekst dyktanda:

Na pierwszą lekcję chemii czekaliśmy od dawna. Pani weszła do pracowni po cichu i od razu postawiła na stole kolbę z wodą. Wrzuciła do niej kilka ciemnych kryształków. Wkrótce woda zmieniła kolor. Nikt nie wiedział na pewno, jak to się stało. Przede wszystkim mieliśmy uważnie patrzeć i zapisywać obserwacje. Po lekcji odstawiliśmy kolbę z powrotem do szafy. Nazajutrz pani wyjaśniła nam to doświadczenie pomału, krok po kroku.

Ćwiczenie przed dyktandem: Razem czy osobno? (od)dawna, (po)cichu, (od)razu, (w)krótce, (na)pewno, (przede)wszystkim, (z)powrotem, (na)zajutrz, (po)mału.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: od dawna, po cichu, od razu, na pewno, przede wszystkim, z powrotem (wyrażenia przyimkowe: osobno, zasady RJP 4.4 pkt 1); wkrótce, nazajutrz, pomału (dawne wyrażenia przyimkowe, dziś samodzielne przysłówki: łącznie, 4.4 pkt 2). Wyrażenie krok po kroku też piszemy osobno.

Powtórka: Ułóż pięć zdań o swoim pierwszym tygodniu w klasie 7. Użyj w nich wyrazów: od razu, wkrótce, na pewno, z powrotem i pomału.

Tydzień 2. Porządki po wycieczce

Cel: imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe oraz pisownia nie z imiesłowami według zasad z 2026 roku: łącznie z przymiotnikowymi, osobno z przysłówkowymi, w przeciwstawieniu i po wyrazie wcale. Słowa do przygotowania: nieposprzątane, niepodlewany, nie czekając, wcale nie zmęczony, niepodpisany, nie zgubiony, nie zauważywszy, wracająca.

Tekst dyktanda:

Po powrocie z wycieczki w klasie panował bałagan. Na ławkach leżały nieposprzątane kartki, a na parapecie stał niepodlewany od tygodnia kwiatek. Nie czekając na wychowawczynię, zabraliśmy się do pracy. Kuba, wcale nie zmęczony, układał książki na półkach. Niepodpisany zeszyt Oli był nie zgubiony, ale pożyczony. Bartek, nie zauważywszy wiadra, rozlał wodę. Wracająca z narady wychowawczyni pochwaliła nas za porządek.

Ćwiczenie przed dyktandem: Razem czy osobno? (nie)posprzątane kartki, (nie)podlewany od tygodnia kwiatek, (nie)czekając, wcale (nie)zmęczony, (nie)podpisany zeszyt, (nie)zgubiony, ale pożyczony, (nie)zauważywszy. Przy każdym imiesłowie zapisz, czy jest przymiotnikowy, czy przysłówkowy.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: nieposprzątane, niepodpisany (imiesłowy przymiotnikowe: łącznie, zasady RJP 4.9.1c); niepodlewany od tygodnia (imiesłów przymiotnikowy z określeniem, które podkreśla czynność: od 1 stycznia 2026 r. także łącznie, 4.9.1c); Nie czekając, nie zauważywszy (imiesłowy przysłówkowe: osobno, 4.9.2 pkt 1c); wcale nie zmęczony (nie po wyrazie wcale: osobno, 4.9.2 pkt 2d); nie zgubiony, ale pożyczony (zaprzeczenie połączone z przeciwstawieniem: osobno, 4.9.2 pkt 2a). Rodzaje imiesłowów w tekście: wracająca (przymiotnikowy czynny); nieposprzątane, niepodlewany, zmęczony, niepodpisany, zgubiony, pożyczony (przymiotnikowe bierne); czekając (przysłówkowy współczesny); zauważywszy (przysłówkowy uprzedni).

Powtórka: Napisz trzy zdania o porządkach w swoim pokoju. Użyj imiesłowu przymiotnikowego czynnego, imiesłowu przymiotnikowego biernego z nie i imiesłowu przysłówkowego z nie.

Tydzień 3. Poranek przed sprawdzianem

Cel: przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania: na początku, w środku i na końcu zdania, imiesłowy zakończone na -ąc, -wszy i -łszy oraz brak przecinka przed i. Słowa do przygotowania: wstawszy, jedząc, widząc, że, wysiadłszy, wymieniając się, pisząc, oddawszy, i.

Tekst dyktanda:

Wstawszy wcześniej niż zwykle, powtórzyłam wzory z fizyki. Jedząc śniadanie, przeglądałam jeszcze notatki. Mama, widząc moją minę, zaproponowała, że podwiezie mnie do szkoły. Wysiadłszy przed bramą, spotkałam Igę. Szłyśmy po schodach, wymieniając się pomysłami na zadania o prędkości. W klasie pani rozdała kartki i przypomniała o jednostkach. Pisząc, pilnowałam czasu. Oddawszy pracę, poczułam wielką ulgę.

Ćwiczenie przed dyktandem: Wstaw przecinki tam, gdzie są potrzebne: Wstawszy wcześniej niż zwykle powtórzyłam wzory. Mama widząc moją minę zaproponowała pomoc. Pisząc pilnowałam czasu. Pani rozdała kartki i przypomniała o jednostkach.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: Jedząc śniadanie, przeglądałam; Pisząc, pilnowałam (imiesłowowy równoważnik zdania z imiesłowem zakończonym na -ąc oddzielamy przecinkiem, także gdy to jeden wyraz, zasady RJP 12.1.2 pkt 5a); Mama, widząc moją minę, zaproponowała (równoważnik wpleciony w zdanie wydzielamy przecinkami z obu stron, 12.1.2 pkt 5a); po schodach, wymieniając się (równoważnik na końcu zdania też oddzielamy przecinkiem, 12.1.2 pkt 5a); Wstawszy wcześniej niż zwykle, powtórzyłam; Wysiadłszy przed bramą, spotkałam; Oddawszy pracę, poczułam (tak samo oddzielamy równoważnik z imiesłowem zakończonym na -wszy lub -łszy, 12.1.2 pkt 5a); zaproponowała, że (zdanie podrzędne, 12.1.1 pkt 1). Bez przecinka: rozdała kartki i przypomniała (spójnik i, 12.2 pkt 1) oraz wcześniej niż zwykle (12.2 pkt 10). W tekście jest dziewięć przecinków.

Powtórka: Przekształć trzy zdania złożone w zdania z imiesłowowym równoważnikiem, np. Kiedy wróciłam do domu, zjadłam obiad. → Wróciwszy do domu, zjadłam obiad. Sprawdź, czy obie czynności wykonuje ta sama osoba.

Tydzień 4. Wywiad z babcią

Cel: przytaczanie cudzych wypowiedzi: dwukropek i cudzysłów w mowie niezależnej, kropka po cudzysłowie, pytanie w cudzysłowie oraz przecinek w mowie zależnej. Słowa do przygotowania: wywiad, zapytałem, powiedziała, pieszo, dodała, piec kaflowy, odpowiedziała, dyktand, póki.

Tekst dyktanda:

Na lekcję historii mieliśmy przeprowadzić wywiad z kimś starszym. Zapytałem babcię, jak wyglądała jej szkoła. Babcia uśmiechnęła się i powiedziała: „Do szkoły chodziłam pieszo przez las”. Dodała, że zimą klasę ogrzewał piec kaflowy. Zapytałem: „Czy bałaś się nauczycieli?” Babcia odpowiedziała, że najbardziej bała się dyktand. Na koniec zapisałem w zeszycie jej radę: „Ucz się, póki masz na to czas”.

Ćwiczenie przed dyktandem: Przekształć mowę niezależną w zależną i odwrotnie: 1) Babcia powiedziała: „Do szkoły chodziłam pieszo przez las”. 2) Babcia odpowiedziała, że najbardziej bała się dyktand.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: powiedziała: „Do szkoły chodziłam pieszo przez las”. oraz radę: „Ucz się, póki masz na to czas”. (przed przytoczeniem dwukropek, przytoczenie w cudzysłowie „ ” i wielką literą, zasady RJP 17 pkt 1a, 20 pkt 2 i 8.1.1; kropka kończąca zdanie po cudzysłowie zamykającym, 11.2); Zapytałem: „Czy bałaś się nauczycieli?” (po pytajniku nie dodajemy kropki po cudzysłowie, 11.2); Zapytałem babcię, jak wyglądała; Dodała, że; odpowiedziała, że (mowa zależna: zdanie podrzędne bez cudzysłowu, oddzielone przecinkiem, 12.1.1 pkt 1); Ucz się, póki masz (zdanie podrzędne w przytoczeniu, 12.1.1 pkt 1). Ćwiczenie: 1) Babcia powiedziała, że do szkoły chodziła pieszo przez las. 2) Babcia odpowiedziała: „Najbardziej bałam się dyktand”.

Powtórka: Przeprowadź krótki wywiad z kimś z rodziny. Zapisz dwie odpowiedzi w mowie niezależnej (dwukropek i cudzysłów) i dwie w mowie zależnej (ze spójnikiem że lub czy).

Tydzień 5. Nad Zatoką Gdańską

Cel: wielka i mała litera: nazwy geograficzne, nazwy obiektów, nazwy mieszkańców miast i regionów, nazwy państw, miesiące i przymiotniki od nazw własnych. Słowa do przygotowania: maj, Morze Bałtyckie, Długi Targ, Fontanna Neptuna, Gdańszczanie, Zatoka Gdańska, Hel, Kaszubi, kaszubskie piosenki, Niemcy, Czechy, bałtyckie plaże.

Tekst dyktanda:

W maju nasza klasa pojechała nad Morze Bałtyckie. Zamieszkaliśmy w Gdańsku, niedaleko Długiego Targu. Przewodnik pokazał nam Fontannę Neptuna i opowiedział, jak dawniej Gdańszczanie handlowali zbożem. Następnego dnia popłynęliśmy statkiem po Zatoce Gdańskiej aż na Hel. Na pokładzie poznaliśmy Kaszubów z Kartuz, którzy śpiewali kaszubskie piosenki. Spotkaliśmy też turystów z Niemiec i Czech. Do domu przywieźliśmy bursztyn i mnóstwo zdjęć bałtyckich plaż.

Ćwiczenie przed dyktandem: Wielka czy mała litera? (m/M)aj, (m/M)orze (b/B)ałtyckie, (d/D)ługi (t/T)arg, (f/F)ontanna (n/N)eptuna, (g/G)dańszczanie, (z/Z)atoka (g/G)dańska, (k/K)aszubi, (k/K)aszubskie piosenki, (b/B)ałtyckie plaże.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: maju (nazwa miesiąca: mała litera, zasady RJP 8.2 pkt 1); Morze Bałtyckie, Zatoka Gdańska, Hel (nazwy geograficzne: wielką literą wszystkie wyrazy nazwy, 8.1.2 pkt 15); Długi Targ (nazwa placu: wielka litera, 8.1.2 pkt 16); Fontanna Neptuna (nazwa obiektu: wszystkie wyrazy wielką literą, także wyraz fontanna, od 1 stycznia 2026 r., 8.1.2 pkt 16); Gdańszczanie (nazwa mieszkańców miasta: wielka litera od 1 stycznia 2026 r., 8.1.2 pkt 3); Kaszubów (nazwa mieszkańców regionu: wielka litera, tak jak dotąd, 8.1.2 pkt 3); Niemiec, Czech (nazwy państw: wielka litera, 8.1.2 pkt 14); kaszubskie, bałtyckich (przymiotniki utworzone od nazw własnych: mała litera, 8.2 pkt 4).

Powtórka: Opisz w czterech zdaniach swoją miejscowość. Użyj nazwy jej mieszkańców, nazwy rzeki, jeziora lub góry, nazwy obiektu (placu, pomnika albo parku) i przymiotnika utworzonego od nazwy miejscowości.

Tydzień 6. Szkolny podcast

Cel: pisownia wyrazów zapożyczonych: zakończenie -aż, -ji i -ii w odmianie, i zamiast j oraz połączenia om i en przed spółgłoską. Słowa do przygotowania: studio, audycja, biografia, kompozytor, kolaż, prezentacja, melodia, dyskusja, decyzja, moment, telewizja.

Tekst dyktanda:

Od września nagrywamy w szkolnym studiu podcast o muzyce. W ostatniej audycji rozmawialiśmy o biografii Stanisława Moniuszki, kompozytora „Halki”. Przygotowałem kolaż starych zdjęć do prezentacji, a Maja wybrała fragment melodii z tej opery. Po długiej dyskusji podjęliśmy decyzję, że zaprosimy do studia nauczycielkę muzyki. Ten moment był najciekawszy w całym odcinku. Nagranie pokazano potem w szkolnej telewizji.

Ćwiczenie przed dyktandem: Uzupełnij i uzasadnij zapis: kola__, stud__o, audyc__a, prezentac__ (dopełniacz od prezentacja), biograf__ (dopełniacz od biografia), melod__ (dopełniacz od melodia), dyskus__ (dopełniacz od dyskusja), ko__pozytor, mome__t.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: kolaż (wyraz obcego pochodzenia zakończony na -aż: ż, zasady RJP 3.5.2d); audycji, prezentacji, dyskusji, decyzję, telewizji (po c, s i z piszemy j, a w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku -ji: audycja, audycji; telewizja, telewizji, 3.3e i 3.4 pkt 1); biografii (wyraz obcy zakończony na -fia: -ii, 3.4 pkt 3a); melodii (-ia po d: -ii, 3.4 pkt 3b); studiu, studia (w wyrazach zapożyczonych głoskę j często zapisujemy literą i, 3.3); kompozytora, moment (w wyrazach zapożyczonych np. przed t, c i p piszemy on, en, em, om, a nie ą lub ę, 2.3.2a).

Powtórka: Wypisz z podręcznika do biologii, chemii albo fizyki pięć wyrazów zapożyczonych zakończonych na -cja, -sja, -zja lub -ia. Zapisz je w dopełniaczu i uzasadnij zakończenie.

Tydzień 7. W hucie szkła

Cel: ó i u, rz i ż, ch i h w trudniejszych wyrazach: wymiana głosek, rz po spółgłoskach, zż na granicy przedrostka i rdzenia oraz wyrazy niewymienne. Słowa do przygotowania: huta, hutnik, skórzany, fartuch, rozżarzony, rzemiosło, wydmuchać, ucho, chrząszcz, pudełko, podróż.

Tekst dyktanda:

W październiku pojechaliśmy do huty szkła. Hutnik w skórzanym fartuchu wyjął z pieca kulę rozżarzonego szkła. Opowiadał, że jego rzemiosło wymaga cierpliwości i zręcznych rąk. Potem wydmuchał smukły dzbanek. Kilka razy wracał z nim do pieca, bo szkło szybko twardnieje. Na koniec dokleił do dzbanka ucho. W sklepiku przy hucie kupiłam szklanego chrząszcza w tekturowym pudełku. Podróż powrotna minęła nam bardzo szybko.

Ćwiczenie przed dyktandem: Uzupełnij i uzasadnij zapis, podając wyraz pokrewny albo regułę: sk__rzany, roz__arzony, emiosło, ch__ąszcz, podr__ż, fartu, wydmu__ać, __utnik, p__dełko.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: skórzanym (skóra: ó niewymienne, rz wymienia się na r); rozżarzonego (żar: ż niewymienne, rz wymienia się na r, a zż powstaje na granicy przedrostka roz- i rdzenia); Podróż (droga: ó wymienia się na o, ż na g); chrząszcza (rz po ch); rzemiosło (rz niewymienne); huty, Hutnik, hucie (h niewymienne, wyrazy z tej samej rodziny); fartuchu, ucho (ch wymienia się na sz: fartuszek, uszy, 3.6 pkt 1a); wydmuchał (ch niewymienne); pudełku, tekturowym (u niewymienne). Zasady RJP: rozdziały 2.2 (ó i u), 3.5 (rz i ż) i 3.6 (ch i h).

Powtórka: Wypisz z tekstu po dwa wyrazy z ó, rz, ż, ch i h. Przy każdym zapisz wyraz pokrewny albo regułę. Wyrazy niewymienne dopisz do swojego słowniczka ortograficznego.

Tydzień 8. Rajd na koniec roku

Cel: dyktando sprawdzające ze wszystkich zasad z tygodni 1–7. Słowa kluczowe (nie omawiaj ich przed dyktandem): czerwcu, Wisłę, Wyruszywszy wcześnie rano, brzegiem, krzaków, wcale nie zniechęcony, upałem, powiedziała: „Za rok czeka was egzamin”, na razie, niezauważony, Krakowianie, melodii, Wróciliśmy.

Tekst dyktanda:

W czerwcu, tuż przed wakacjami, wybraliśmy się na rajd nad Wisłę. Wyruszywszy wcześnie rano, szliśmy brzegiem rzeki. Kuba, wcale nie zniechęcony upałem, prowadził grupę z mapą w ręku. Na postoju wychowawczyni powiedziała: „Za rok czeka was egzamin”. Dodała jednak, że na razie mamy odpoczywać. Nagle z krzaków wybiegł niezauważony wcześniej zając. Wieczorem przy ognisku Krakowianie z sąsiedniej szkoły zagrali kilka melodii z filmów. Wróciliśmy do domu zmęczeni, ale szczęśliwi.

Ćwiczenie po dyktandzie: Przy każdym wyrażeniu zapisz numer tygodnia, z którego pochodzi reguła: czerwcu, Wisłę, Wyruszywszy wcześnie rano, brzegiem, krzaków, wcale nie zniechęcony, upałem, powiedziała: „Za rok czeka was egzamin”, na razie, niezauważony, Krakowianie, melodii, Wróciliśmy.

Odpowiedzi i wyjaśnienie: na razie (tydzień 1: wyrażenie przyimkowe osobno); niezauważony wcześniej, wcale nie zniechęcony (tydzień 2: imiesłów przymiotnikowy z nie łącznie także z określeniem wcześniej, po wyrazie wcale osobno); Wyruszywszy wcześnie rano, szliśmy (tydzień 3: imiesłowowy równoważnik zdania oddzielony przecinkiem); powiedziała: „Za rok czeka was egzamin”. i Dodała jednak, że (tydzień 4: dwukropek, cudzysłów i kropka po cudzysłowie, mowa zależna z przecinkiem); czerwcu, Wisłę, Krakowianie (tydzień 5: miesiąc małą literą, nazwa geograficzna wielką literą, nazwa mieszkańców miasta wielką literą od 2026 r.); melodii (tydzień 6: -ii po d); brzegiem, krzaków, upałem, Wróciliśmy (tydzień 7: rz po b i po k, u niewymienne, ó wymienne na a: wracać). Pozostałe przecinki: W czerwcu, tuż przed wakacjami, (drugi okolicznik dookreśla pierwszy, 12.1.1 pkt 5a); Kuba, wcale nie zniechęcony upałem, (wtrącenie, 12.1.2 pkt 1); zmęczeni, ale szczęśliwi (przecinek przed spójnikiem przeciwstawnym ale, 12.1.3 pkt 2).

Powtórka: Wybierz z dyktanda pięć zapisów, przy których się wahałeś lub wahałaś. Do każdego zapisz regułę z tygodni 1–7 i jeden nowy przykład.

Wersja z lukami i sprawdzian

Wersja z lukami jest w pliku ucznia. Luki obejmują trudne miejsca z każdego tekstu, a w tygodniu 3 uczeń dostaje tekst bez przecinków. Na ostatniej stronie pliku ucznia jest sprawdzian, a klucz z numerami punktów zasad RJP znajduje się w pliku nauczyciela.

Sprawdzian ortograficzny i interpunkcyjny: 12 zadań

Wybierz poprawny zapis albo uzupełnij lukę. Za każde zadanie przyznaj 1 punkt. Progi ocen ustal według zasad oceniania w Twojej szkole.

  1. Drzwi do sali gimnastycznej były [nie zamknięte / niezamknięte].
  2. [Niemając / Nie mając] parasola, zmokłem do suchej nitki.
  3. Sok był [nie słodki, ale kwaśny / niesłodki, ale kwaśny].
  4. Odłóż słownik [zpowrotem / z powrotem] na półkę.
  5. [Nazajutrz / Na zajutrz] spadł pierwszy śnieg.
  6. Wstaw przecinek: Skończywszy lekcje__ poszliśmy na boisko.
  7. Trener powiedział: [„jutro nie ma treningu.” / „Jutro nie ma treningu”.]
  8. Na meczu było wielu [wrocławian / Wrocławian].
  9. Jutro piszemy sprawdzian z [geografji / geografii / geografi].
  10. Spotkajmy się przy [Pomniku Juliusza Słowackiego / pomniku Juliusza Słowackiego].
  11. Zostawiliśmy baga__ w przechowalni.
  12. Wstaw przecinki: Mama__ widząc bałagan__ westchnęła.

Odpowiedzi do sprawdzianu

ZadanieOdpowiedźUzasadnienie
1niezamkniętenie z imiesłowem przymiotnikowym: łącznie (zasady RJP 4.9.1c)
2Nie mającnie z imiesłowem przysłówkowym: osobno (4.9.2 pkt 1c)
3nie słodki, ale kwaśnyzaprzeczenie połączone z przeciwstawieniem: osobno (4.9.2 pkt 2a)
4z powrotemwyrażenie przyimkowe: osobno (4.4 pkt 1)
5Nazajutrzdawne wyrażenie przyimkowe, dziś przysłówek: łącznie (4.4 pkt 2)
6Skończywszy lekcje, poszliśmy na boisko.imiesłowowy równoważnik zdania oddzielamy przecinkiem (12.1.2 pkt 5a)
7„Jutro nie ma treningu”.przytoczenie w cudzysłowie i wielką literą, kropka po cudzysłowie zamykającym (17 pkt 1a, 20 pkt 2, 8.1.1 i 11.2)
8Wrocławiannazwa mieszkańców miasta: wielka litera (8.1.2 pkt 3, od 2026 r.)
9geografiiwyraz obcy zakończony na -fia: -ii (3.4 pkt 3a)
10Pomniku Juliusza Słowackiegonazwa obiektu: wszystkie wyrazy wielką literą (8.1.2 pkt 16, od 2026 r.)
11bagażwyraz obcego pochodzenia zakończony na -aż (3.5.2d)
12Mama, widząc bałagan, westchnęła.równoważnik wpleciony w zdanie: przecinki z obu stron (12.1.2 pkt 5a)

Jak sprawdzać i co robić z błędami

Rodzaj błęduCo zrobić
Błąd w głównej trudności tygodniaUczeń zapisuje wyraz poprawnie, podaje regułę i układa z wyrazem nowe zdanie.
Błąd w pisowni nie z imiesłowemUczeń sprawdza, czy imiesłów jest przymiotnikowy (odpowiada na pytanie jaki?), czy przysłówkowy (odpowiada na pytanie jak? albo kiedy?). Potem szuka w zdaniu przeciwstawienia albo wyrazu wcale.
Brak przecinka przy imiesłowowym równoważniku zdaniaUczeń podkreśla imiesłów zakończony na -ąc, -wszy lub -łszy i zaznacza, gdzie kończy się cały równoważnik. Sprawdza też, czy obie czynności wykonuje ta sama osoba.
Błąd w przytoczeniuUczeń zapisuje to samo zdanie w mowie niezależnej i w mowie zależnej, a potem porównuje znaki: dwukropek i cudzysłów albo przecinek i spójnik.
Zapis według dawnej zasady (np. gdańszczanie, fontanna Neptuna, nie podlewany od tygodnia)Pokaż nową zasadę i porównaj oba zapisy. Przy pierwszym dyktandzie po zmianie nie traktuj takiego zapisu jako błędu.
Wyraz zapożyczonyUczeń sprawdza zapis w słowniku i dopisuje wyraz do swojego słowniczka razem z formą dopełniacza.

Uczniom z dysleksją lub dysortografią zapewnij dostosowania zapisane w opinii poradni, na przykład wersję z lukami, dłuższy czas albo ocenę postępu w wybranej trudności.

Najczęstsze pytania o dyktanda w klasie 7

Jakie zasady obowiązują w dyktandzie w klasie 7?

Wszystkie reguły z klas 4–6, a do tego zagadnienia z klas 7 i 8: pisownia wyrazów nieodmiennych, imiesłowy i pisownia nie z imiesłowami, przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania, przytaczanie cudzych wypowiedzi oraz pisownia wyrazów zapożyczonych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady Rady Języka Polskiego, między innymi dla nie z imiesłowami przymiotnikowymi oraz dla nazw mieszkańców miast i nazw obiektów.

Czy jest tu dyktando z lukami do wydruku?

Tak. Plik ucznia zawiera wszystkie osiem tekstów z lukami albo z wyborem zapisu, a w tygodniu 3 tekst bez przecinków. Odpowiedzi są tylko w pliku nauczyciela.

Czym ten zestaw różni się od dyktand dla klasy 8?

Teksty są inne i skupiają się na zagadnieniach, które klasa 7 poznaje po raz pierwszy: imiesłowach, przytaczaniu cudzych wypowiedzi i wyrazach nieodmiennych. Zestaw dla klasy 8 dodaje zapis liczebników, przecinek w zdaniu złożonym i dyktando sprawdzające przygotowane z myślą o egzaminie.

Gdzie pobrać dyktando dla klasy 7 w PDF?

Na początku artykułu: plik dla nauczyciela z tekstami, odpowiedziami i kluczem oraz plik dla ucznia z lukami i sprawdzianem. Oba są bezpłatne i nie wymagają konta.

Dalsze ćwiczenia

Do powtórki reguł z poprzednich lat wykorzystaj zestaw dyktanda dla klasy 6 z dyktandem sprawdzającym ze wszystkich zasad klas 4–6. W kolejnym roku sięgnij po dyktanda dla klasy 8, które wracają do pisowni nie w trudnych przypadkach i dodają zapis liczebników. Wszystkie zestawy znajdziesz na stronie dyktanda do druku. Plan pracy przed egzaminem opisuje artykuł egzamin ósmoklasisty z polskiego.

Potrzebujesz dyktanda ze słownictwem z lektury, którą właśnie omawiacie? Przygotuj Lekcje przygotuje edytowalny szkic tekstu z ćwiczeniami i odpowiedziami. Sprawdź go i dostosuj do klasy przed zajęciami.

Stan źródeł: 19 listopada 2026 r.