Czytanie ze zrozumieniem dla klasy 3: cztery teksty, pytania i odpowiedzi
Cztery autorskie teksty dla klasy 3: dwa opowiadania, ogłoszenie i informacja dla klasy. Pytania o fakty, wnioski i kolejność, odpowiedzi oraz PDF do druku.
P
Zespół Przygotuj Lekcje
11 min czytania
Materiały do druku
Język polski
W klasie 3 warto czytać nie tylko opowiadania, ale też krótkie teksty użytkowe. W tym zestawie uczniowie najpierw śledzą przygotowania do wystawy, a potem sprawdzają informacje w ogłoszeniu. Pytania rozdzielają odszukanie faktu, uporządkowanie wydarzeń i prosty wniosek.
Pobierz teksty 1 i 2, pytania i odpowiedzi w PDF. Teksty 3 i 4, opowiadanie o klasowym karmniku i informacja o wyjściu do biblioteki, mają osobne karty ucznia, wersję wsparcia i klucz z uzasadnieniem. Materiał jest autorski i dostępny bez zakładania konta. Wydruk dla ucznia i klucz dla nauczyciela są rozdzielone.
Wybierz tekst i rodzaj ćwiczenia
Zacznij od jednego tekstu. Czas jest orientacyjny, a wybór wsparcia zależy od potrzeb uczniów. Teksty 1 i 2 oraz ich dotychczasowy PDF pozostają bez zmian; teksty 3 i 4 mają osobne karty z wersją wsparcia.
Powiedz uczniom, że mogą wracać do tekstu. Przy pytaniu wymagającym wniosku poproś również o wskazanie informacji, na której się opierają. Dzięki temu odpowiedź nie sprowadza się do zgadywania.
Nie łącz automatycznie oceny rozumienia z ortografią odpowiedzi. Jeśli chcesz obserwować obie umiejętności, zastosuj oddzielne kryteria i wyjaśnij je wcześniej.
Karta ucznia
Tekst 1. Wystawa, która zmieniła miejsce
Klasa trzecia przygotowała wystawę zdjęć z okolicy szkoły. Lena sfotografowała stary most, Oskar zrobił zdjęcie piekarni, a Maja wybrała park. Każde dziecko dopisało krótką informację o swoim miejscu.
Początkowo zdjęcia miały wisieć na korytarzu przy bibliotece. W środę pani Dorota zauważyła jednak, że odbywa się tam naprawa okna. Zaproponowała przeniesienie wystawy do sali numer 12. Uczniowie zgodzili się i przygotowali nowe ogłoszenie.
W czwartek Oskar przyniósł taśmę, a Lena rozłożyła zdjęcia na stolikach. Maja sprawdziła podpisy i znalazła jedną pomyłkę w nazwie ulicy. Poprawili ją przed otwarciem. Na koniec umieścili strzałkę przy wejściu, aby goście trafili do właściwej sali.
Jakie miejsce sfotografowała Lena?
Dlaczego wystawa zmieniła miejsce?
Co sprawdziła Maja?
Po co uczniowie umieścili strzałkę przy wejściu?
Ułóż wydarzenia: poprawienie podpisu, wybór nowej sali, przygotowanie zdjęć.
Tekst 2. Ogłoszenie
Zapraszamy na wystawę „Nasza okolica” w piątek od 14.00 do 16.00, w sali numer 12. Wejście jest bezpłatne. Zdjęcia przygotowali uczniowie klasy trzeciej. Prosimy nie dotykać prac. Pytania można zadać uczniom pełniącym dyżur przy wejściu.
Czy gość, który przyjdzie o 15.30, trafi w godzinach otwarcia?
Czy trzeba kupić bilet? Wskaż informację z ogłoszenia.
Do kogo gość może zwrócić się z pytaniem?
Czy z ogłoszenia wiadomo, o której godzinie uczniowie przygotowali wystawę?
Klucz odpowiedzi
Stary most.
Przy bibliotece naprawiano okno.
Podpisy pod zdjęciami; znalazła pomyłkę w nazwie ulicy.
Aby goście znaleźli właściwą salę. To wniosek wsparty ostatnim zdaniem.
Przygotowanie zdjęć, wybór nowej sali, poprawienie podpisu.
Tak, ponieważ 15.30 mieści się między 14.00 a 16.00.
Nie. Ogłoszenie mówi, że wejście jest bezpłatne.
Do uczniów pełniących dyżur przy wejściu.
Nie. Podano godziny otwarcia dla gości, a nie godzinę przygotowania wystawy.
Jak omówić odpowiedzi
Zadania 1–3 wymagają głównie odszukania informacji. Zadanie 4 dotyczy celu działania, a zadanie 5 kolejności. W zadaniach 6–9 uczeń korzysta z tekstu użytkowego. Jeśli myli tylko ostatni typ pytań, warto ćwiczyć ogłoszenia i instrukcje zamiast powtarzać cały zestaw.
Zadanie 9 jest okazją, żeby przećwiczyć odpowiedź „tego nie wiemy”. Poproś ucznia o wskazanie, jakiej informacji brakuje. Nie każ dopowiadać godziny, której autor nie podał.
Wariant do pracy w parach
Jedna osoba układa pytanie, druga wskazuje fragment pozwalający odpowiedzieć. Potem zamieniają się rolami. Ustal, czy pytanie ma dotyczyć faktu, czy wniosku, aby para wiedziała, jak sprawdzać odpowiedź.
Rozszerzenie: uczniowie piszą własne ogłoszenie o klasowym wydarzeniu. Powinno zawierać miejsce, czas, odbiorców i jedną zasadę uczestnictwa. Nie musi opisywać prawdziwego wydarzenia.
Tekst 3. Karmnik za oknem
Autorski tekst do ćwiczenia. Opisana sytuacja jest fikcyjna.
W listopadzie klasa trzecia postanowiła dokarmiać ptaki. Dziadek Antka zrobił z deseczek drewniany karmnik i przyniósł go do szkoły. Pani Iwona zawiesiła karmnik na gałęzi lipy, którą widać z okna sali.
Uczniowie ustalili dyżury. Każdego ranka dwie osoby wsypywały do karmnika ziarna słonecznika. Zuzia przygotowała tabelę obserwacji. Wpisywano do niej datę, nazwę ptaka i liczbę ptaków, które przyleciały w czasie długiej przerwy.
Przez pierwsze dwa dni przy karmniku nie pojawił się żaden ptak. Antek był rozczarowany i chciał przenieść karmnik bliżej okna. Pani Iwona poradziła jednak, żeby poczekać. Wyjaśniła, że ptaki potrzebują czasu, zanim zaczną korzystać z nowego miejsca.
W czwartek Zuzia zauważyła przy karmniku dwie sikorki. Kilka dni później Ignacy chciał wrzucić do karmnika kawałek chleba ze swojej kanapki. Antek pokazał mu kartkę przy oknie. Zapisano na niej, czego nie dajemy ptakom: chleba, solonych orzeszków i resztek z obiadu. Pod koniec następnego tygodnia w tabeli było już dziewięć wpisów.
Pytania: karmnik za oknem
Kto zrobił karmnik i z czego?
Gdzie pani Iwona zawiesiła karmnik?
Jakie trzy informacje wpisywano do tabeli obserwacji?
Zapisz litery w kolejności wydarzeń: A - Zuzia zauważyła dwie sikorki; B - Antek chciał przenieść karmnik bliżej okna; C - Ignacy chciał wrzucić do karmnika chleb.
Dlaczego pani Iwona poradziła poczekać? Wskaż fragment, który to uzasadnia.
Czy Ignacy postąpiłby słusznie, wrzucając chleb do karmnika? Uzasadnij odpowiedź na podstawie tekstu.
Czy z tekstu wiadomo, jakie ptaki oprócz sikorek zapisano w tabeli? Wyjaśnij.
Wersja wsparcia: karmnik za oknem
Te same fakty i te same pytania. Krótsze zdania pomagają wracać do informacji; wariant nie dodaje nowych wydarzeń ani odpowiedzi.
W listopadzie klasa trzecia postanowiła dokarmiać ptaki. Dziadek Antka zrobił karmnik. Zrobił go z drewnianych deseczek. Przyniósł karmnik do szkoły. Pani Iwona zawiesiła go na gałęzi lipy. Lipę widać z okna sali.
Uczniowie ustalili dyżury. Każdego ranka dwie osoby wsypywały do karmnika ziarna słonecznika. Zuzia zrobiła tabelę obserwacji. Wpisywano do niej trzy rzeczy: datę, nazwę ptaka i liczbę ptaków. Ptaki liczono w czasie długiej przerwy.
Przez pierwsze dwa dni nie przyleciał żaden ptak. Antek był rozczarowany. Chciał przenieść karmnik bliżej okna. Pani Iwona poradziła, żeby poczekać. Ptaki potrzebują czasu. Dopiero potem zaczynają korzystać z nowego miejsca.
W czwartek Zuzia zobaczyła przy karmniku dwie sikorki. Kilka dni później Ignacy chciał wrzucić do karmnika chleb. Chleb był z jego kanapki. Antek pokazał mu kartkę przy oknie. Na kartce zapisano, czego nie dajemy ptakom: chleba, solonych orzeszków i resztek z obiadu. Pod koniec następnego tygodnia w tabeli było dziewięć wpisów.
Tekst 4. Wyjście do biblioteki miejskiej
Autorski tekst do ćwiczenia. Opisana sytuacja jest fikcyjna.
W poniedziałek klasa trzecia idzie na lekcję biblioteczną do biblioteki miejskiej przy ulicy Lipowej. Zbiórka o 8.45 w szatni szkolnej. Idziemy pieszo, razem z panią Iwoną i jednym z rodziców.
Lekcja w bibliotece zaczyna się o 9.15 i trwa 45 minut. Po lekcji każdy uczeń może wypożyczyć jedną książkę. Do wypożyczenia potrzebna jest karta biblioteczna. Jeśli jej nie masz, przynieś formularz zapisu podpisany przez rodzica. Formularze rozdaje pani Iwona.
Weź ze sobą kurtkę przeciwdeszczową, drugie śniadanie i wodę. Plecaków nie zabieramy. Wystarczy worek lub mała torba.
Wracamy do szkoły przed 11.30.
Pytania: wyjście do biblioteki miejskiej
Gdzie i o której godzinie jest zbiórka?
O której godzinie skończy się lekcja w bibliotece? Zapisz, jak to obliczasz.
Co musi przynieść uczeń, który nie ma karty bibliotecznej?
Ile książek może wypożyczyć jeden uczeń i kiedy?
Kto idzie z klasą do biblioteki?
Czy z informacji wiadomo, dlaczego nie zabieramy plecaków? Wyjaśnij.
Wersja wsparcia: wyjście do biblioteki miejskiej
Te same fakty i te same pytania. Krótsze zdania pomagają wracać do informacji; wariant nie dodaje nowych wydarzeń ani odpowiedzi.
W poniedziałek idziemy do biblioteki miejskiej. Biblioteka jest przy ulicy Lipowej. Będzie tam lekcja biblioteczna. Zbiórka jest o 8.45. Spotykamy się w szatni szkolnej. Idziemy pieszo. Idą z nami pani Iwona i jedno z rodziców.
Lekcja zaczyna się o 9.15. Trwa 45 minut. Po lekcji możesz wypożyczyć jedną książkę. Potrzebna jest karta biblioteczna. Nie masz karty? Przynieś formularz zapisu. Formularz musi podpisać rodzic. Formularze rozdaje pani Iwona.
Weź kurtkę przeciwdeszczową. Weź drugie śniadanie i wodę. Nie bierzemy plecaków. Wystarczy worek albo mała torba.
Wracamy do szkoły przed 11.30.
Odpowiedzi z uzasadnieniem do tekstów 3 i 4
Uznawaj poprawne parafrazy i odpowiedzi ustne. Wskazanie właściwego fragmentu może zastąpić jego przepisanie. Zapisz, czy uczeń czytał samodzielnie, z pomocą, czy słuchał tekstu. Zmiana warunków ogranicza porównywalność obserwacji. Materiał nie jest testem standaryzowanym ani diagnozą.
Karmnik za oknem
Dziadek Antka, z deseczek. Obie informacje są w pierwszym akapicie. Uznaj odpowiedź „z drewna”.
Na gałęzi lipy, którą widać z okna sali. Miejsce podano w pierwszym akapicie. Odpowiedź „za oknem” jest niepełna; poproś o wskazanie drzewa.
Datę, nazwę ptaka i liczbę ptaków, które przyleciały w czasie długiej przerwy. Wszystkie trzy informacje są w drugim akapicie.
B, A, C. Najpierw, w pierwszych dniach bez ptaków, Antek chciał przenieść karmnik. Potem, w czwartek, Zuzia zobaczyła sikorki. Kilka dni później Ignacy chciał wrzucić chleb. Wystarczy kolejność liter lub opis tych zdarzeń.
Bo ptaki potrzebują czasu, zanim zaczną korzystać z nowego miejsca. Uzasadnienie jest w trzecim akapicie. Uznaj parafrazę, np. „Ptaki muszą się przyzwyczaić do karmnika”.
Nie. Na kartce przy oknie zapisano, że ptakom nie dajemy chleba. Odpowiedź powinna opierać się na tej informacji z ostatniego akapitu, a nie tylko na własnej wiedzy ucznia.
Nie wiadomo. Tekst nazywa tylko sikorki z czwartku i podaje, że pod koniec następnego tygodnia było dziewięć wpisów. Nie dopisuj nazw innych ptaków na podstawie przypuszczenia.
Wyjście do biblioteki miejskiej
O 8.45 w szatni szkolnej. Obie informacje są w pierwszym akapicie. Godzina 9.15 to początek lekcji w bibliotece, a nie zbiórka.
O 10.00. Lekcja zaczyna się o 9.15 i trwa 45 minut: 9.15 + 15 minut = 9.30, 9.30 + 30 minut = 10.00. Uznaj poprawny wynik z innym zapisem obliczeń, np. na tarczy zegara.
Formularz zapisu podpisany przez rodzica. Informacja jest w drugim akapicie. Sam formularz bez podpisu rodzica nie wystarczy.
Jedną książkę, po lekcji bibliotecznej. Obie informacje są w drugim akapicie.
Pani Iwona i jedno z rodziców. Informacja jest w pierwszym akapicie.
Nie wiadomo. Tekst mówi tylko, że plecaków nie zabieramy i wystarczy worek lub mała torba. Powodu nie podano; przypuszczenie ucznia omów osobno, ale nie uznawaj go za informację z tekstu.
Jak wrócić do trudności na następnych zajęciach?
Przy każdym tekście zanotuj datę, wariant i sposób czytania. Zapisz krótki dowód, np. „wskazuje dobry akapit, odpowiada ustnie”. Nie wyciągaj wniosku o całej umiejętności z jednej odpowiedzi.
Obserwacja
Pomoc teraz
Sprawdzenie na kolejnych zajęciach
Odpowiedź dotyczy innej godziny, np. zbiórki zamiast końca lekcji.
Zaznacz w tekście wszystkie godziny i podpisz, czego dotyczą.
W nowym ogłoszeniu dopasuj każdą godzinę do wydarzenia.
Błąd w obliczeniu czasu.
Policz na tarczy zegara lub osi czasu: 9.15 i jeszcze 45 minut.
Oblicz koniec innych zajęć z podanym początkiem i czasem trwania.
Uzasadnienie nie wynika z tekstu.
Zapytaj: „W którym zdaniu to jest?”. Oddziel fakt od domysłu.
Uzasadnij jedną odpowiedź wskazaniem akapitu lub cytatem.
Uczeń dopisuje powód, którego nie podano.
Porównaj, co tekst mówi o plecakach, a czego nie mówi.
W kolejnym tekście wskaż informację, której brakuje.
Wybierz jeden kolejny cel, zachowaj podobny rodzaj pytania i zmień temat tekstu. Odnotuj udzielone wsparcie. Poprawna odpowiedź po podpowiedzi i samodzielna odpowiedź to różne warunki wykonania zadania.
Pytania o wykorzystanie zestawu
Czy można rozdzielić teksty na dwie lekcje?
Tak. Opowiadanie może służyć pracy nad kolejnością, a ogłoszenie osobnej lekcji o wyszukiwaniu informacji praktycznych.
Czy uczeń musi odpowiadać pełnymi zdaniami?
To zależy od celu. Do obserwowania rozumienia wystarczy poprawna informacja; budowanie pełnej wypowiedzi możesz ćwiczyć osobno.
Następny zestaw
Dla uczniów potrzebujących krótszego tekstu wybierz czytanie dla klasy 2. Do połączenia czytania i pisania przydadzą się dyktanda dla klasy 3. Kolejną propozycję tekstu, pytań i odpowiedzi przygotujesz w Przygotuj Lekcje.