Czytanie ze zrozumieniem dla klasy 4: trzy teksty, pytania i PDF
Opowiadanie, tekst popularnonaukowy o bobrach i regulamin konkursu dla klasy 4. 24 pytania zamknięte i otwarte, klucz odpowiedzi i dwa bezpłatne PDF.
Dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie pisemne krok po kroku: zapis w słupku, przeniesienia, pożyczanie, zero w ilorazie i reszta. Pięć kart pracy w PDF z pełnym kluczem i generator własnych kart A4.

W klasie 4 uczniowie liczą w słupku coraz większe liczby: dodają i odejmują liczby trzy- i czterocyfrowe, mnożą przez liczbę jednocyfrową i dwucyfrową, a dzielą przez liczbę jednocyfrową, także z resztą. Ten zestaw zbiera wszystkie cztery działania pisemne w jednym miejscu: algorytm krok po kroku w zapisie, który uczniowie znają z zeszytu, częste błędy, sprawdzanie wyniku i stopniowane ćwiczenia z kluczem. Karty pracy pobierzesz w PDF, a pod listą plików znajdziesz generator, który przygotuje nową kartę A4 z kratkami i kluczem odpowiedzi.
Karty pracy do druku (PDF), każda z kluczem odpowiedzi:
Każdy plik ma dwie strony A4. Na pierwszej jest karta ucznia: osiem działań w kratkach, od łatwiejszych do trudniejszych, i zadanie z treścią. Na drugiej jest klucz dla nauczyciela z pełnym zapisem w słupku. Pliki są bezpłatne i dostępne bez konta. Te same zadania i odpowiedzi znajdziesz niżej, w części o każdym działaniu.

Generator kart pracy
Wybierz działanie i wielkość liczb. Karta A4 z kratkami do zapisu w słupku i klucz z pełnym rozwiązaniem. Bez konta.
Kod jest wydrukowany w stopce. Wpisz go, aby odtworzyć tę samą kartę.
Klasa 4 · dzielna trzycyfrowa, dzielnik jednocyfrowy, bez reszty · 12 działań
Dzielenie pisemne
Klasa 4 · dzielna trzycyfrowa, dzielnik jednocyfrowy, bez reszty · 12 działań
Podziel sposobem pisemnym. Wynik zapisz nad kreską, resztę po „r.”.
W roku szkolnym 2026/2027 klasa IV realizuje nową podstawę programową (Dz.U. 2026 poz. 378, § 4 ust. 1 pkt 1, w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 958). Wymagania z matematyki są w niej zapisane wspólnie dla klas IV–VI. W dziale „Liczby” uczeń dodaje i odejmuje liczby naturalne „w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich” (pkt 9) oraz mnoży i dzieli liczbę naturalną przez liczbę jednocyfrową, dwucyfrową lub trzycyfrową, również w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich (pkt 10). Wykonuje też dzielenie z resztą (pkt 13) i szacuje wyniki działań (pkt 37).
Sformułowanie „algorytmy działań pisemnych” nie pojawia się w wymaganiach szczegółowych. W części o warunkach i sposobie realizacji podstawa wyjaśnia, że uczeń może znać tradycyjny algorytm pisemnego dodawania i odejmowania, ale nie musi, i że tak samo jest z mnożeniem i dzieleniem. Zapis w słupku jest więc jednym z dopuszczalnych sposobów zapisu obliczeń, a nie osobnym wymaganiem. Wymagania ogólne mówią o obliczeniach w pamięci lub z różnymi formami zapisu, o własnych strategiach obliczeń i o analizowaniu błędów. Zapis w słupku nadal się przydaje, bo porządkuje obliczenia na dużych liczbach i pozwala łatwo znaleźć miejsce błędu. To Ty decydujesz, kiedy i w jakim zakresie go wprowadzasz, zgodnie z programem nauczania, z którego korzystasz. Więcej o zmianach w klasie IV piszemy w artykule nowa podstawa programowa w klasie 4.
| Działanie | Co ćwiczą karty | Wymaganie (klasy IV–VI, dział „Liczby”) |
|---|---|---|
| dodawanie pisemne | liczby trzy- i czterocyfrowe, przeniesienia | pkt 9 |
| odejmowanie pisemne | pożyczanie, także przez zero | pkt 9 |
| mnożenie pisemne | przez liczbę jednocyfrową i dwucyfrową | pkt 10 |
| dzielenie pisemne | przez liczbę jednocyfrową, bez reszty i z resztą | pkt 10 i 13 |
| sprawdzanie i szacowanie | działanie odwrotne, przybliżony wynik | pkt 37 |
Przejdź od karty pracy do własnej lekcji: temat, przedmiot i klasa będą już wpisane.
Zmień działanie, jeśli zaczynasz od dodawania, odejmowania albo mnożenia.
Liczby, które dodajemy, to składniki, a wynik dodawania to suma.
Przykład 4785 + 2647. Małe jedynki w górnym wierszu to przeniesienia:
1 1 1
4 7 8 5
+ 2 6 4 7
───────────────
7 4 3 2
Jedności: 5 + 7 = 12, zapisujemy 2 i przenosimy 1. Dziesiątki: 8 + 4 + 1 = 13, zapisujemy 3 i przenosimy 1. Setki: 7 + 6 + 1 = 14, zapisujemy 4 i przenosimy 1. Tysiące: 4 + 2 + 1 = 7. Suma wynosi 7432.
Poziom 1: liczby trzycyfrowe
Poziom 2: liczby czterocyfrowe
Zadanie z treścią. W szkolnej bibliotece jest 2486 książek. Na kiermaszu kupiono jeszcze 378 książek. Ile książek jest teraz w bibliotece?
Klucz: 1) 769, 2) 693, 3) 960, 4) 904, 5) 5994, 6) 6532, 7) 8004, 8) 2626. Zadanie: 2486 + 378 = 2864. W bibliotece jest teraz 2864 książki.
Liczba, od której odejmujemy, to odjemna, liczba, którą odejmujemy, to odjemnik, a wynik to różnica.
Przykład 742 − 385. W górnym wierszu są cyfry po pożyczeniu, zapisane nad skreślonymi cyframi odjemnej:
6 13 12
7 4 2
− 3 8 5
────────────
3 5 7
Jedności: 2 jest mniejsze od 5, więc pożyczamy z dziesiątek: 4 zmienia się w 3, a 2 w 12. 12 − 5 = 7. Dziesiątki: 3 jest mniejsze od 8, pożyczamy z setek: 7 zmienia się w 6, a 3 w 13. 13 − 8 = 5. Setki: 6 − 3 = 3. Różnica wynosi 357.
Najwięcej kłopotu sprawiają zera w odjemnej. Przykład 5000 − 1736:
4 9 9 10
5 0 0 0
− 1 7 3 6
───────────────
3 2 6 4
W jednościach trzeba pożyczyć, ale w dziesiątkach i setkach stoją zera. Pożyczamy więc z tysięcy: 5 zmienia się w 4, oba zera w 9, a zero jedności w 10. Teraz odejmujemy kolumna po kolumnie: 10 − 6 = 4, 9 − 3 = 6, 9 − 7 = 2, 4 − 1 = 3.
Poziom 1: liczby trzycyfrowe
Poziom 2: liczby czterocyfrowe
Zadanie z treścią. Trasa rajdu rowerowego ma 1250 m. Ola przejechała już 486 m. Ile metrów zostało jej do mety?
Klucz: 1) 434, 2) 225, 3) 455, 4) 356, 5) 3147, 6) 4457, 7) 3583, 8) 3374. Zadanie: 1250 − 486 = 764. Do mety zostało Oli 764 m.
Liczby, które mnożymy, to czynniki, a wynik mnożenia to iloczyn. Mnożenie pisemne wymaga sprawnej tabliczki mnożenia. Jeśli uczniowie wciąż liczą iloczyny na palcach, zacznij od powtórki z ćwiczeniami do tabliczki mnożenia albo z trenerem tabliczki mnożenia.
Przykład 508 · 7:
5
5 0 8
× 7
────────────
3 5 5 6
Jedności: 8 · 7 = 56, zapisujemy 6, a 5 przenosimy nad dziesiątki. Dziesiątki: 0 · 7 = 0, do tego przeniesione 5, razem 5. Setki: 5 · 7 = 35, zapisujemy całe 35. Iloczyn wynosi 3556.
Przykład 237 · 34:
2 3 7
× 3 4
────────────
9 4 8
+ 7 1 1
───────────────
8 0 5 8
Najpierw 237 · 4 = 948. Potem 237 · 3 = 711, ale ta trójka oznacza 3 dziesiątki, więc 711 zapisujemy o jedno miejsce w lewo: to 7110. Na koniec 948 + 7110 = 8058.
Poziom 1: przez liczbę jednocyfrową
Poziom 2: przez liczbę dwucyfrową
Zadanie z treścią. Bilet do kina kosztuje 24 zł. Ile zapłaci klasa za 27 biletów?
Klucz: 1) 639, 2) 984, 3) 2345, 4) 8256, 5) 736, 6) 1848, 7) 8820, 8) 8652. Zadanie: 24 · 27 = 648. Klasa zapłaci 648 zł.
Liczba, którą dzielimy, to dzielna, liczba, przez którą dzielimy, to dzielnik, a wynik to iloraz. Gdy liczby nie dzielą się bez reszty, zostaje reszta, zawsze mniejsza od dzielnika.
Zapis wygląda tak: nad dzielną rysujemy kreskę, obok dzielnej piszemy dwukropek i dzielnik. Iloraz zapisujemy nad kreską, cyfra po cyfrze, a obliczenia pod dzielną.
Przykład 738 : 6:
1 2 3
─────────
7 3 8 : 6
− 6
───
1 3
− 1 2
──────
1 8
− 1 8
──────
0
Przykład 618 : 6. 6 mieści się w 6 jeden raz, reszta 0. Spisujemy 1. Dzielnik 6 nie mieści się w 1, więc nad cyfrą 1 zapisujemy 0 i spisujemy kolejną cyfrę: powstaje 18. 18 : 6 = 3. Iloraz wynosi 103, a nie 13.
1 0 3
─────────
6 1 8 : 6
− 6
───
1 8
− 1 8
──────
0
Przykład 587 : 5. Na końcu zostaje 2. 5 nie mieści się w 2, więc dzielenie się kończy. To reszta, którą zapisujemy po ilorazie ze skrótem „r.”: 587 : 5 = 117 r. 2.
1 1 7 r. 2
─────────
5 8 7 : 5
− 5
───
8
− 5
───
3 7
− 3 5
──────
2
Poziom 1: bez reszty
Poziom 2: z resztą
Zadanie z treścią. Na wycieczkę jedzie 156 uczniów. Do jednego busa wsiada 9 osób. Ile busów trzeba zamówić?
Klucz: 1) 24, 2) 213, 3) 122, 4) 206, 5) 452, 6) 325, 7) 160 r. 3, 8) 242 r. 7. Zadanie: 156 : 9 = 17 r. 3. Trzeba zamówić 18 busów: 17 busów będzie pełnych, a 3 osoby pojadą osiemnastym.
Zadanie z busami dobrze pokazuje, że resztę trzeba zinterpretować: w odpowiedzi nie wystarczy przepisać ilorazu.
Każde działanie pisemne sprawdzisz działaniem odwrotnym. Przed liczeniem warto też oszacować wynik: podstawa wymienia szacowanie wśród wymagań, a przybliżony wynik od razu pokazuje duże pomyłki.
| Działanie | Sprawdzenie działaniem odwrotnym | Szacowanie |
|---|---|---|
| 2416 + 3578 = 5994 | 5994 − 3578 = 2416 | 2400 + 3600 = 6000 |
| 786 − 352 = 434 | 434 + 352 = 786 | 790 − 350 = 440 |
| 469 · 5 = 2345 | 2345 : 5 = 469 | 500 · 5 = 2500 |
| 852 : 4 = 213 | 213 · 4 = 852 | 800 : 4 = 200 |
| 643 : 4 = 160 r. 3 | 160 · 4 + 3 = 643 | 640 : 4 = 160 |
Przy dzieleniu z resztą uczeń mnoży iloraz przez dzielnik i dodaje resztę. Jeśli wynik szacowania i wynik działania bardzo się różnią, uczeń wraca do obliczeń i szuka kolumny, w której pomylił się po raz pierwszy.
Na tej karcie uczeń sam rozpoznaje, które działanie wykonuje. Przed każdym obliczeniem szacuje wynik, a potem liczy pisemnie i sprawdza.
Cztery działania
Zadanie z treścią. Szkoła kupiła 6 paczek papieru po 500 kartek. Zużyto już 1875 kartek. Ile kartek zostało?
Klucz: 1) 6443, 2) 3627, 3) 3416, 4) 9245, 5) 135, 6) 651, 7) 537, 8) 123 r. 1. Zadanie: 3000 − 1875 = 1125. Zostało 1125 kartek (6 · 500 = 3000, 3000 − 1875 = 1125).
Generator działań pisemnych pod listą plików przygotowuje nową kartę A4 z kratkami 5 mm, takimi jak w zeszycie. Możesz w nim ustawić:
W stopce karty jest kod, na przykład DZ31B12-K7QM. Wpisz go w generatorze, aby wydrukować tę samą kartę jeszcze raz, albo przekaż go innemu nauczycielowi. Dwie karty z różnymi kodami możesz wykorzystać jako dwie grupy na kartkówce. Kartę drukujesz z przeglądarki. Jeśli chcesz zachować plik, w oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”. Generator działa bez konta i nie zapisuje żadnych danych uczniów.
Poniższa kolejność to propozycja. Dopasuj ją do podręcznika i do swojego rozkładu materiału.
Uczniom, którzy mylą się już przy dziesiątkach i jednościach, pomoże krótka powtórka z dodawania i odejmowania do 100 albo rozgrzewka z liczeniem w pamięci. Dzielenie z resztą przygotowuje do ułamków: iloraz można zapisać jako ułamek, co wykorzystasz przy ułamkach zwykłych w klasie 4. Inne materiały dla tej klasy znajdziesz w zbiorze karty pracy do druku.
Nowa podstawa nie wymienia algorytmów działań pisemnych jako osobnego wymagania. Uczeń ma dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich. Zapis w słupku jest jednym z takich sposobów, a decyzję podejmujesz razem z programem nauczania i podręcznikiem, z których korzystasz.
Nad kreską, nad ostatnią cyfrą tej części dzielnej, którą dzielisz w danym kroku. Dzięki temu cyfry ilorazu stoją nad właściwymi cyframi dzielnej.
Po ilorazie, ze skrótem „r.”, na przykład 643 : 4 = 160 r. 3. Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika.
Zapisać 0 w ilorazie nad tą cyfrą i spisać następną cyfrę dzielnej, jak w przykładzie 618 : 6 = 103.
Nie trzeba. Drugi iloczyn częściowy zapisujesz o jedno miejsce w lewo. Miejsce jedności możesz zostawić puste albo wpisać w nim 0, tak jak uczy podręcznik Twojej klasy.
W generatorze wybierz mniejsze liczby, na przykład dzielną dwucyfrową, i 6 działań. Uczniom, którzy liczą szybciej, daj liczby czterocyfrowe albo kartę mieszaną. Kod w stopce pozwala wydrukować tę samą kartę ponownie, na przykład do poprawy.
Bezpłatna wersja
Przejdź od karty pracy do własnej lekcji: temat, przedmiot i klasa będą już wpisane. Zmień działanie, jeśli zaczynasz od dodawania, odejmowania albo mnożenia.
Sposób, w jaki wasze narzędzie zbudowało lekcję, wydał mi się prosty, jasny, precyzyjny.