Od września 2026 nowa podstawa informatyki obejmuje klasę IV, nie wszystkie klasy IV-VIII. Sprawdź cele, przykłady z AI, programowanie bez komputera i gotowy model lekcji.
Od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa informatyki obejmuje klasę IV szkoły podstawowej. Klasy V-VIII pracują w roku szkolnym 2026/2027 według dotychczasowej podstawy. Nie ma więc jednego nowego programu, który od razu można zastosować w całym drugim etapie edukacyjnym.
Zakres wdrożenia wynika z rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 roku, Dz.U. 2026 poz. 378, opublikowanego 20 marca i obowiązującego od 1 września 2026 roku. MEN podsumowuje zmiany na oficjalnej stronie Reforma26.
Kolejne etapy reformy i planowane terminy egzaminów ministerstwo przedstawia na stronie Reforma26 w serwisie gov.pl.
| Klasa | Reżim programowy | Decyzja nauczyciela |
|---|---|---|
| IV | nowa podstawa od 1 września 2026 | zaplanuj cele i materiały według nowego załącznika |
| V-VIII | dotychczasowa podstawa | nie przenoś automatycznie wymagań klasy IV |
Pełna ścieżka przejścia dla wszystkich przedmiotów znajduje się w przewodniku podstawa programowa 2026.
W nowym dokumencie informatyka łączy cztery główne obszary:
| Obszar | Co rozwija uczeń | Przykład rezultatu |
|---|---|---|
| myślenie komputacyjne | rozkładanie problemu, rozpoznawanie wzorców i tworzenie rozwiązania | instrukcja, którą inna osoba potrafi wykonać |
| programowanie | sekwencje, warunki, powtórzenia i testowanie programu w wybranym środowisku | krótka animacja, gra lub sterowanie robotem |
| dane i treści cyfrowe | tekst, grafika, multimedia, tabele, obliczenia i wykresy | czytelny dokument lub prezentacja oparta na danych |
| odpowiedzialne korzystanie z technologii | bezpieczeństwo, ocena informacji, prywatność oraz wpływ technologii i AI | uzasadniona decyzja, czy i jak użyć narzędzia |
Nowa podstawa wprost uwzględnia narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Nie tworzy jednak osobnego przedmiotu „AI” i nie wymaga bezrefleksyjnego używania generatorów na każdej lekcji. Uczeń ma rozumieć możliwości i ograniczenia narzędzia, krytycznie oceniać wynik oraz korzystać z technologii odpowiedzialnie.
Pełne brzmienie celów i wymagań znajduje się w oficjalnym PDF rozporządzenia. Przykłady poniżej są modelami dydaktycznymi, nie zamiennikiem załącznika.
Najważniejsza zasada brzmi: narzędzie wybieramy po celu. Scratch, robot edukacyjny albo język tekstowy mogą pomóc, ale żadne środowisko nie jest celem samo w sobie.
Przykład celu:
Uczeń zaprojektuje sekwencję działań, przetestuje ją i poprawi co najmniej jeden błąd.
Ten sam cel można realizować na trzy sposoby:
| Warunki | Aktywność |
|---|---|
| bez komputerów | karty ze strzałkami prowadzące pionek po planszy |
| jeden komputer na parę | programowanie w parach z regularną zmianą ról |
| komputer dla każdego | krótki projekt w wybranym środowisku blokowym |
Takie rozdzielenie chroni przed uzależnieniem lekcji od konta, platformy albo konkretnej wersji aplikacji.
Pełny projekt od pustego ekranu może przytłoczyć początkującego ucznia. Lepsza progresja ma trzy etapy:
Przykład w środowisku blokowym:
| Etap | Zadanie ucznia |
|---|---|
| użyj | uruchom animację, w której postać dochodzi do krawędzi |
| zmodyfikuj | spraw, aby postać zawróciła po dotknięciu krawędzi |
| stwórz | dodaj przeszkodę i warunek kończący grę |
Każdy etap kończy się działającym rezultatem. Uczeń widzi postęp, a nauczyciel może sprawdzić konkretną umiejętność.
Błąd nie jest przerwą w nauce programowania. Jest materiałem do nauki. Zamiast poprawiać kod za ucznia, użyj czterech pytań:
Model karty debugowania:
| Pole | Notatka ucznia |
|---|---|
| oczekiwany wynik | postać zatrzymuje się przed przeszkodą |
| wynik rzeczywisty | postać przechodzi przez przeszkodę |
| podejrzany fragment | warunek sprawdzany po wykonaniu ruchu |
| zmiana testowa | sprawdzić warunek przed kolejnym krokiem |
| wynik testu | program zatrzymuje postać w dobrym miejscu |
Taki zapis ćwiczy argumentowanie i ogranicza przypadkowe zmienianie wielu bloków naraz.
Cel: uczeń ułoży sekwencję, przetestuje ją i poprawi nieprecyzyjny krok.
| Czas | Etap | Działanie |
|---|---|---|
| 5 min | problem | nauczyciel pokazuje trasę i pyta, jak opisać ją bez wskazywania palcem |
| 8 min | bez komputera | pary układają instrukcję z kart ze strzałkami |
| 7 min | test | druga para wykonuje instrukcję dokładnie, bez domyślania się |
| 15 min | przeniesienie | uczniowie odtwarzają sekwencję w wybranym środowisku |
| 7 min | modyfikacja | dodają warunek lub powtórzenie, jeśli pasuje do celu |
| 3 min | refleksja | zapisują błąd, który wykryli, i sposób poprawy |
Jeśli sprzęt zawiedzie, cel nadal można osiągnąć na kartach. W następnej lekcji uczniowie przenoszą gotową sekwencję do programu.
Jedna osoba obsługuje komputer, a druga czyta rozwiązanie, sprawdza cel i proponuje następny krok. Role trzeba zmieniać w określonym czasie, na przykład po każdym zakończonym etapie. Sama obecność dwojga uczniów przy jednym urządzeniu nie gwarantuje współpracy.
Użyj obserwacji:
Informatyka nie kończy się na programowaniu. W klasie IV można łączyć treści cyfrowe z danymi, na przykład stworzyć ankietę klasową, uporządkować wyniki w tabeli, wykonać prosty wykres i przedstawić wniosek w krótkiej prezentacji.
Model projektu „Jak docieramy do szkoły?”:
| Etap | Działanie | Kryterium jakości |
|---|---|---|
| pytanie | klasa ustala jedną informację do zebrania | pytanie jest jednoznaczne |
| dane | uczniowie zapisują odpowiedzi bez danych zbędnych | tabela nie ujawnia tożsamości |
| obliczenia | liczą odpowiedzi w kategoriach | suma zgadza się z liczbą odpowiedzi |
| wykres | dobierają czytelny typ wykresu | tytuł i opisy wyjaśniają dane |
| wniosek | zapisują jedno zdanie wynikające z danych | wniosek nie wykracza poza zebrane informacje |
Projekt łączy arkusz, wizualizację, prywatność i krytyczne czytanie danych.
Uczeń może porównać własne rozwiązanie z propozycją narzędzia AI, ale powinien sprawdzić wynik. Dobry mini-protokół ma cztery kroki:
Nie wpisuj do publicznego narzędzia danych uczniów, ocen, haseł ani treści, których szkoła nie zezwala udostępniać. Zasady kont i narzędzi ustal zgodnie z polityką szkoły.
| Kryterium | Pytanie kontrolne |
|---|---|
| działanie | czy program spełnia uzgodniony cel? |
| rozumowanie | czy uczeń potrafi wyjaśnić sekwencję, warunek lub powtórzenie? |
| testowanie | czy sprawdził więcej niż jeden przypadek? |
| debugowanie | czy opisał błąd i sposób jego poprawy? |
| odpowiedzialność | czy prawidłowo podał źródła i chronił dane? |
Nie oceniaj wyłącznie atrakcyjnego wyglądu. Prosty program z dobrze wyjaśnionym rozwiązaniem może lepiej pokazywać cel niż rozbudowany projekt skopiowany bez zrozumienia.
Jedna progresja dla klas IV-VIII. W 2026/2027 klasa IV pracuje już według nowej podstawy, a starsze klasy jeszcze nie. Najpierw sprawdź dokument rocznika.
Składnia zamiast problemu. Uczeń może pamiętać nazwę bloku i nadal nie wiedzieć, kiedy użyć warunku. Zaczynaj od sytuacji wymagającej decyzji.
Za duży projekt. „Stwórz grę” nie jest wystarczającą instrukcją dla początkującego. Podziel rezultat na małe, sprawdzalne etapy.
Obsługa zamiast informatyki. Samo formatowanie tekstu albo klikanie według instrukcji nie pokazuje jeszcze rozwiązywania problemu. Dodaj wybór, uzasadnienie lub test.
AI bez weryfikacji. Wygenerowany kod może działać tylko dla części danych. Uczeń musi umieć go przetestować i wyjaśnić.
W „Przygotuj Lekcje” możesz stworzyć szkic scenariusza z aktywnością bez komputera, ćwiczeniem algorytmicznym albo projektem. Przed lekcją przetestuj rozwiązanie, sprawdź poziom trudności i przypisz zadanie do konkretnego wymagania.
Stan prawny i linki były sprawdzone 25 sierpnia 2026 roku.
Blog
