Scenariusz na 11 listopada: akademia dla klas 1–3 i 4–8

Narodowe Święto Niepodległości przypada 11 listopada. Ta strona proponuje dwa autorskie scenariusze: krótką uroczystość dla klas 1–3 oraz akademię dla klas 4–8. Oba można przygotować w tydzień, bez nagrań i kosztownych dekoracji. Do pobrania są wersja PDF z kartami ról i planszami, wersja DOCX do edycji oraz karta pracy dla najmłodszych.

• Scenariusz, karty ról i plansze (PDF)
• Scenariusz do edycji (DOCX)
• Karta pracy „Symbole narodowe” dla klas 1–3 (PDF)

Co warto wiedzieć przed przygotowaniem

Fakty w scenariuszach ograniczyliśmy do tych, które potwierdzają źródła instytucji publicznych. 11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad wojskiem polskim, a 14 listopada także całą władzę nad odradzającym się państwem. Święto Niepodległości ustanowiono ustawą z 23 kwietnia 1937 roku. Po wojnie zostało zniesione, a przywrócono je ustawą z 15 lutego 1989 roku pod nazwą Narodowe Święto Niepodległości. Źródła: IPN, Narodowe Święto Niepodległości oraz Senat RP.

Przed uroczystością sprawdź w szkole zasady udziału pocztu sztandarowego i kolejność części oficjalnej. Scenariusze nie zastępują ceremoniału szkoły: można je włączyć po odśpiewaniu hymnu lub przed wystąpieniem dyrekcji.

Karta organizacyjna

Podane czasy to szacunek na podstawie długości tekstu. Zmierz je na próbie, bo zależą od tempa, pauz i przejść.

Scenariusz dla klas 1–3: „Nasza biało-czerwona”

Prowadzący A: Dzień dobry! Dziś jest wyjątkowy dzień. Świętujemy urodziny naszej wolnej Polski.

Prowadząca B: Nie są to zwykłe urodziny. Przez bardzo długi czas Polski nie było na mapie. Ludzie mówili po polsku w domach, śpiewali polskie piosenki i czekali. W listopadzie 1918 roku Polska znów stała się wolna.

Dziecko 1 (plansza z flagą): To jest nasza flaga. Kolor biały jest na górze, a czerwony na dole. Wieszamy ją w święta państwowe.

Dziecko 2 (plansza z godłem): To jest godło Polski: biały orzeł w złotej koronie na czerwonym tle.

Dziecko 3 (plansza z nutami): To jest hymn Polski, „Mazurek Dąbrowskiego”. Kiedy go śpiewamy, stoimy prosto i nie rozmawiamy.

Dziecko 4 (plansza z mapą, bez granic politycznych, tylko kształt): To jest nasz kraj. Mieszkają w nim ludzie w wielkich miastach i małych wsiach.

Dziecko 5 (plansza z kotylionem): Na święto możemy przypiąć kotylion. Zrobiliśmy je sami z papieru.

Dziecko 6 (plansza z sercem): A najważniejsze jest to, jak dbamy o siebie nawzajem: w klasie, w szkole i w domu.

Wszyscy (recytacja, Władysław Bełza, fragment w domenie publicznej): „Kto ty jesteś? Polak mały. Jaki znak twój? Orzeł biały.”

Prowadzący A: Dziękujemy za uwagę. Wszystkiego najlepszego, Polsko!

Wersja jeszcze krótsza: pomiń plansze 4 i 5, a recytację wykonuje cała klasa.

Scenariusz dla klas 4–8: „Sto dwadzieścia trzy lata czekania”

Narratorzy stoją po bokach sceny. „Świadkowie” podchodzą kolejno do stolika z lampką i mówią swoje kwestie. Osoby z planszami pokazują daty.

Narrator 1: Wyobraźcie sobie kraj, którego nie ma na mapie. Jest język, są rodziny, są książki, ale nie ma państwa. Tak było po trzecim rozbiorze w 1795 roku.

Narrator 2: Przez sto dwadzieścia trzy lata kolejne pokolenia uczyły się po polsku, organizowały powstania, pisały i czekały. Dziś oddamy głos czterem wymyślonym świadkom tamtego czasu. Ich postacie są fikcyjne, ale daty są prawdziwe.

Plansza: 1795

Świadek 1 (nauczycielka z tajnej szkoły): Uczę dzieci czytać po polsku. Robimy to cicho, bo nie wszędzie wolno. Każde przeczytane zdanie to mała wygrana.

Świadek 2 (uczeń): Na lekcjach w szkole mówimy w obcym języku. W domu mama czyta nam polskie wiersze. Wiem, kim jestem.

Plansza: 11 listopada 1918

Świadek 3 (żołnierz): Wojna się kończy. Słyszę, że Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad wojskiem polskim. Kilka dni później przekazała mu całą władzę. Po tylu latach Polska wraca.

Narrator 1: Odzyskanie niepodległości nie wydarzyło się w jeden dzień. Granice kształtowały się jeszcze przez kolejne lata, a o wiele spraw trzeba było walczyć i negocjować.

Plansza: 1937

Narrator 2: Święto Niepodległości ustanowiono ustawą w kwietniu 1937 roku. Przed wojną obchodzono je oficjalnie tylko dwa razy.

Plansza: 1989

Świadek 4 (dziadek, który opowiada wnukom): Po wojnie to święto zniesiono. Pamiętam, jak w 1989 roku znów mogliśmy świętować 11 listopada jako Narodowe Święto Niepodległości.

Narrator 1: Niepodległość to nie tylko data. To także codzienne wybory: szacunek dla innych, dbanie o wspólne miejsca, uczciwa praca.

Narrator 2: Na zakończenie zapraszamy wszystkich do wspólnego odśpiewania pierwszej zwrotki i refrenu hymnu.

Wersja skrócona (około 8 minut): pomiń świadków 1 i 4, zostaw plansze 1795, 1918 i 1989.

Plan jednej próby

1. Czytanie przy stolikach z podziałem na role (10 minut): sprawdź wymowę dat i nazwisk.
2. Ustawienie na scenie i przejścia (10 minut): kto wchodzi, gdzie stoi, kto podaje planszę.
3. Przebieg z pomiarem czasu (15 minut) i notatka, co skrócić.

Role dla uczniów, którzy nie chcą występować

• Przygotowanie plansz z datami i symbolami.
• Obsługa lampki lub latarki przy stoliku świadków.
• Wykonanie kotylionów dla widowni.
• Pilnowanie kolejności wejść z kartką przebiegu.

Po uroczystości: lekcja w klasie

Dla klas 1–3 karta pracy „Symbole narodowe” pozwala utrwalić barwy flagi, godło i zasady zachowania podczas hymnu. W klasach 4–8 warto poprosić uczniów, by wybrali jedną datę z planszy i w trzech zdaniach wyjaśnili, dlaczego jest ważna.

Jeśli chcesz przygotować własną lekcję o 11 listopada dopasowaną do klasy, Przygotuj Lekcje przygotuje edytowalny szkic scenariusza lekcji z kartą pracy. Każdy szkic sprawdzasz i poprawiasz przed użyciem z uczniami. Dwie pierwsze lekcje są bezpłatne.